Alshabaab ayaa u guurisay Gabadho qaarkood da’dooda ka yar tahay Sagaal Sano oo Somali ah, ragg Ajaanib ah oo la sheegay inay ka soo kala jeedan Wadamada Pakistan, Kazakhstan, Iyo Weliba Yemen, waxana la sheegay in Aan lagala tashan Waalidka dhalay Gabadhan in ragga loo guuriyo iyo in kale, Sidoo kale waxa jira warar sheegaya in Gabadha qeybtood aysan raali ka aheyn guurka, in kasta oo kuwa ka mid ah Gabadhu aay Raali ka ahayeen arrintaasi

Guurkan waxa u ka dhacay magaalada Marka Ee Gobolka Shabeelaha Hoose Maalinimadii Isniinta, Waxana Tirada gabadha aay ahayeen sidaa la sheegay 13 gabadhood, kuwas oo labo ka mid ah da’dooda lagu kala sheegay 9 Jir, Iyo 8 Sano Jir, uuna muuqda Caruur aan waxba ogeyn

Dhamaan Gabadhan marka laga reebo Hal Gabadh oo la sheegay inu ka dhintay nin Alshabaab hore uga tirsana, Intaa kale waxay dhigan jireen Dugsi ku yaala Magaalada Marka oo u Macalin ka yahay nin Lagu Sheegay Magaciisa Macalin AbuBakar Abu Salama, kaasi oo la sheegay inu ka dambeeyey Qorshaha u guurinta Gabdhahan Raggan Ajaanibta ah ee Alshababa ka tirsan, Kuwas oo qaarkood aysan waxba ka aqoon Afka Somaliga, ayna dhib ku noqon doonto Gabadha Fahamka Ragoodan Cusub

Labo Asbuuc ka hor ayey aheyd sidaan oo kale markii Ninka u dhashay dalka Mareykanka ee ka tirsan Alshabaab Abu Mansur al-Ameriki u gabadh sidaan oo kale ugu guursaday degaanka Baraawe ee Islaa Gobolkaasi halkaasi oo aay u joogto Xaaskii Saddexaad Oo Somali ah

Dhinaca Kale Ma’aha markii ugu horreysay ee Alshabaab Gabadho Somali ah ku daaran ragg ka tirsan Ciidankooda Ajaanibta ah, Balse hoorantii Sanadkii hore ayey aheyd markii sidaan oo kale Gabadho Somali ah aay ugu dareen Ragga Ajaanib ah oo ka soo jeeda Wadamada afghanistan Iyo Pakistan

Intaa badan Shacabka ku dhaqan Gobolka Shabeelaha Hoose ayaa Xarakada Alshabaab waxay ku heysa Dhibaatoyiin aan la soo koobi karin, Kuwas Odayaasha degaanku

Maslaax Cabdi

Maslaaxcabdi@hotmail.com

Kumayaalka qof ee ka barakacay dagaalada ka socda magaalada Muqdisho ee u Qaxay Duleedka magaalada ayaa sii weyn uga cabanaya Xaalad Caafimaad darro iyo Cuduro aan la aqoon oo soo wajahay, Dadkaasi oo la hadlay Idaacadaha Maxaaliga ah ee magaalada Muqdisho ayaa sheegay inay ku heysato goobahii aay u barakaceen Daryeel la’aan, Caafimaad darro iyo weliba Cuduro aan la aqoon waxa aay yahiin

Dadkaasi ku sugan duleedka magaalada Muqdisho ayaa beryahan dambeba waxa heysatay Xaalad Caafimaad darro taasi oo aay u dheer tahay Cuno yari madama u istaagay gargaarkii aay ka heli jireen Hay’adaha Calaamiga ah

Cabashooyinka dadkan ayaa ku soo beegmaya iyada oo aay hore dadkaasi uga cabanayeen Cuduro aay ka mid yahiin Shuban Biyoodka, oo isagu caruur badan oo u soo ritay lagu Daaweynayo Cisbitaalada Magaalada Muqdisho iyo weliba goobaha MCH-yada ah ee ku yaala Degaanada loo barakacay

Daa’uud Maxamed ayaa sheegay inay ka xun yahiin dagaalada iyo xasuuqa Shacabka Muqdisho lagu wodo isaga oo sheegay in Ummada Somaliyeed maanta u jeedo dhibaatada halka aay ka socoto iyo dadka xasuuqa ku haya

Hadalka ka soo baxay Golaha Xaalinta khilaafka odayaasha Gedo ayaa ku soo beegmaya iyada oo maalintii Labaad u galay dagaalka ka socda magaalada Muqdisho ee dowladu ku dooneyso inay ku qabsato goobo cusub, halka Shabaabkuna ku jiro iska caabin xoog leh

Nabadoon Axmed Diiriye Cali Ayaa Ugu Horreyn waxa u sheegay inay ka xun yahiin dagaalada iyo Duqeymaha ka socda magaalada Muqdisho isaga oo ugu baaqay dhinacyada dagaalamaya inay joojiyan dagaalada isla markana aay u tuuran Shacabkooda Sidaa u hadalka u dhigay

Axmed Diiriye waxaa uu Sidoo kale ka hadlay Dagaalo Beeleedyo ka socda Gobolkaa Mudug kuwas oo in muddo ahba halka ka jiray wxana u ugu baaqay Maleeshiyada Beelaha iyo Weliba dadweynaha halkaasi degan inay nabada ka shaqeyan, Xabadana la joojiyo laguna dhameeyo wixii jira Wada hadal iyo Isfaham

Dagaalada ayaa Maanta la sheegay inay ka qeyb qateen Taangiyada Amisom, Waxana dagaalku u yahay mid ilaa hada socda oo aan istaagin, waxana mar kasta sii badanaya Khasaaraha dadka Shacabka ah gaaraya

Dagaalada Muqdisho oo ah kuwa intaa badan soo noqnoqda oo aan Xal loo helin ayaa dhibaatada ugu badan ka soo gaarta dadka Rayidka ah ee ku dhaqan magaalada

Dhanka kale waxa jira Barakaca Xoog leh oo ka socda magaalada kuwas oo dadweynahu uga cabsi qaban dagaalo kale oo soo noqda iyo weliba inay rumowdo Hadalkii Mareykanka ee aha Inu Dhanka Cirka ka caawin doono Ciidanka Dowlada Federaalka KMG ee Somaliya iyo Kuwa Amisom ee dagaalka Aadag kula jira Xizbul islaam Iyo Alshababa

Cali Dheere ayaa sidoo kale sheegay in Alshabaab Aysan wax lug ah ku laheyn dilalkii Shalay dhacay, Isaga oo ku tilmaamay kuwa aay ka dambeeyen wuxuu ugu yeeray Cadowga Illaahay, Iyo Ummada Islaamka, Waxana u Cali Dheere Sheegay in Raggi shalay la dilay la garanayo dadka dilay In kasta oo uusan sii rasmi ah u sheegin ama dhinac ugu Eedeyen

Dhanka kale dagaaladii Duqeymaha wotay ee Saaka ka dhacay Magaalada Muqdisho ayaa la sheegay inay ku geeriyoodeen Ilaa Toddoba Qof, Halka Aay Afar Iyo Toban Kalena ku dhaawacmeen, Waxana dadka Dhamaantood ahayeen kuwa Rayid ah madama aan la sheegin intaa badan dadka ka kala dhinta labada dhinac ee iska soo horjeeda

Dagaalkan oo Wotay Madaafiic labada dhinac isweydarsan ayaa waxa ku dhintay Labo Qof oo rayid ah waxana ku dhaawacmay Lix kale, Kadib markii Madaafiic aay haleeshay dadkan

Dagaalada Magaalada Muqdisho Ee ku saleysan Fikirada gurucan ayaa noqday kuwa intaa badan Shacabka aay Dhibaatada ugu badan ka soo gaarto, Madama kuwa lagu dul dagaalamayo aay iyagu yahiin

Sheekh Yusuf Indha Cadde Ayaa Sii Kulul ugu Eedeyey Dilkaasi Xarakada Alshabaab Oo aay garab wadaag yahiin kooxda Maanta ninka Sargaalka ah laga dilay Ee Xizbul Islaam

“Arintaa waa midii Suuqa Bakaraha looga saaray Maxaakiimta Waana Cadahay in Alshabaab ay ka Dambeyso dilka Barre Cali oo ahaa nin la yaqaano waxana lagu dilay Maasjidka abu Hureera Agtiisa, marka Alshabaab Waa lagu yaqaanaa falalka noocaasi oo kala ah waana koox baneeysatay dhiiga Ummada Muslimka Ah” Ayuu Yiri Indha Cadde

Sheekh Yusuf Indha Cadde ayaa ugu baaqay kooxda Xizbul Islaam in ay la midoobaan Dowlada Federaalka ah mar hadii Alshabaab ay u Aqoonsatay koox Murtadiin ah sida uu hadalka u dhigay

“Xasan Daahir waxaan u Sheegayaa in uu Murtad ka yahay dhanka Alshabab oo dil lagu Xukumay Dowlada Federaalka Ahna Hore Ayaa Murtad loo dhahay marka iyaga lee Muslim ah ee Iska dhacsha ma soo gala Dowlada Somaliya si aad u badbadaan” Ayuu Yiri Indha Cadde

Hadalka Indha Cadde ayaa ku soo beegmaya Iyada oo Isla maanta u Falka dilka ah dhacay, Waxadna mooda in Indha Cadde la soo degdegay Hadalka u yeerida kooxda Sheekh Xasan Daahir Aweys Hoggaamiyo Ee Xizbul Islaam, Oo isaga Qudhiisu Waa Sheekh Yusuf Maxamed Siyaade u hore uga tirsana ka hor intaa uusan ku Soo Biirin Dowlada Federaalka KMG ee Somaliya

Kooxaha Burcad badeeda Somalida ayaa gacanta ku dhigay Dooni kaluumeysi oo laga leyahay Wadanka Spain taasi oo ku goosheysay Calanka Wadanka Kenya, Waxana Kooxaha Burcad badeedu la sheegay inay ka soo Afduubteen Doontan iyada oo Mareysa Badweynta Hindiya, Sida aay Sheegen Saraakiil ka tirsan Ciidamada Badda Ee EU-da Waxa Doontan la afduubtay loola dhaqaaqay Dhanka Xeebaha Degmada Xaradheere oo Xiligan noqotay Halka Hooyga u aha kooxaha Burcad badeeda Iyo Doomaha aay afduubtan

Doontan ayaa lagu magacaaba Mv Sakoba, Waxana Saarna Kabtan u Dhashay dalka Spain Iyo weliba 15 Shaqaale ah oo u kala dhashay Wadamada Kenya, Poland, Senegal, cape Verde Iyo Namibia

Kooxaha Burcad badeeda ah ayaa Maraakibta aay Afduubtan mar kasta Weydista lacago Madax Furasho ah

Ururka Xizbul Islaam ayaa dilkii maanta logu geystay Gudaha Suuqa Bakaaraha Sarkaal ka tirsana oo lagu magacaabi Jiray Barre Cali Barre sii weyn ugu Tuhunsan Xarakada Alshabaab oo iyadu in dhowaalaba aay Fikirka ku soo kala horjeeden

Ururka Xizbul Islaam Sarkaal ka tirsan oo ka gabsaday in magaciisa Saxaafada laga xuso ayaa sheegay In Alshabaab oo kaliya aay ku tuhunsan yahiin Falkaasi dilka ah, Isla markana aay gadaal ka sheegi doonan Qabka iyo Kooxda Dilka ka dambeysay

Sarkaalka Maanta lagu dilay Suuqa Bakaaraha ee ka tirsana Ururka Xizbul Islaam ayaa aha mid ku dhow dhow Axmed Madoobe oo ah nin aay Alshabaab sii weyn isagu hayan Gobolada Jubbooyinka, Sidoo kale Sarkaalka la dilay Ee Barre cali Barre waxa u aha nin intaa badan ka soo horjeeda Siyaasada Alshabaabka isaga oo intaa badana dhaliili jiray

Beesha Cayr ee iyagu ku dhaqan Dalka Australiya ayaa kulamo ay halkaasi ku lahaayeen maalmihii la soodhaafay waxey uga arinsanayeen xaalada siyaasadeed iyo nololeed ee ka jirta Gobolka Galgaduud iyagoona kulankaasi ka soo saaray qodobo aad u muhiim ah.

Kulanka oo ay soo abaabulen waxgaradka beesha iyo dhalinyarada (Galgaduud youth) ayaa waxaa leyskula meel dhigay oo leysku raacay in gabi ahaanba ay beeshu ka soo horjeedo oo aysan raali ka aheyn kulanka dhowaantan ka dhacay Dalka Itoobiya oo la sheegay in maleyshiyaadka Suufiyada sheegta iyo Dowladda KMG ah halkaasi ku dhexmaray.

Dhinaca kale waxaa iyana leysla jeexjeexay oo si weyn loo falanqeeyey xaalada hada ay ku sugan yihiin Shacabka ku nool Gobolkaasi iyo sidii wax looga qaban lahaa xaaladaha dhibka badan ee halkaasi ka jira.

Waxaa iyana sidoo kale ay ka dhawaajiyiin ka soo qeyb galayaashii kulankaasi in beeshu meel walba oo ay joogto ay si isku mid ah uga soo horjeestaan kuwa u adeegaya Cadowga Islaamka iyo kan umada somaliyeed oo dhulka Beesha usoo horkacaya Tigreega Itoobiya.

Waxaan marnaba shaciku jirin in kuwa maanta dadkaasi maatadaa ku soo hogaaminaya Itoobiyaanku aysan marnaba wax dan ah uhayn shacabka Somaliyeed iyo kuwa Gobolka Galgaduud toona marka waa in lalayimaadaa Mabaa’dii mideysan oo leysaga Dhiciyo kuwaasi beeshuna waa in ayka midowdaa arinkaasi.

Ugu danbeyntii ayaa waxaa halkaasi Bayaanka kii shirka ka soo baxay ka aqriyey Dr,Cismacil Xaaji Abuukar isagoo marka hore siweyn ugu mahad celiyey Waxgaradkii kulankaasi ka soo qeyb galay iyo Galgaduud Yuoth oo iyagu isku soo duba ridey kulankaasi kadibna wuxuu aqriyey bayaankii oo sidaan u qornaa.

1)Waxaa dhamaan waxgaradka iyo dhalinyarada kulankaani ka soo qeyb gashay ay siwada jir ah u canbaareynayaan kulanka beentaa oo xaaraanta ku dhisan oo dalka Itoobiya ay ku yeeshen kooxaha sheegta Ahlu-Suna Awljameeca iyo kuwa sheegta Dowladda KMG ah oo aan dhamaantood wax dan ah uheyn Shacabka Soomaliyeed.

2)Beeshu Waxey Sibuuxda isugu raacday in meel looga soo wada jeesto kuwa shacabka ku soo hogaaminaya cadowga Itoobiya si ay ugu gaaraan wax ay iyagu dan u arkaan laakiin aan wax faaiido ahi ugu jirin.

3)Waa in Wada hadal ku saleysan nabada iyo Amaanka lala galaa Xoogaga Islaamiyiina ee iyagu hada ku sugan qeybo kamid ah Gobolka sida Xarakatul Shabaab iyo Xisbul Islaam.

4)Waa in Gargaar deg deg ah lala soo gaaro shacabka ku nool Gobolka Galgaduud oo ay abaaraha iyo Colaaduhu ku habsadeen siloo badbaadiyo Inta hada dhiman loogana hortago in aan dagaal danbe ka dhicin Gobolkaasi.

5) Waxaan ugu baaqeynaa Kooxaha sheegta Ahlu-Suna Waljameeca in ay isaga baxaan Gobolka oo ay kukala noqdaan deeganadii ay kala yimaadeen hadii kale wixii cawaaqibxumo ah ee halkaasi ka yimaada iyaga ayaa qaadi doono.

Wabilaahi Tawfiiq.

Afayeenka Beesha Cayr ee Dalka Australiya

Dr. Cismacil Xaaji Abuukar

Dowlada Cabdiraxmaan Faroole ayaa tan iyo markii la doortay sii weyn sare ugu qadeysay Cashuuraha, waxana ilaa hada Shacabka danyarta ah ka caban Cashuurtan Xad dhaafka ah ee laga qadayo oo aay qeybtood sheegenba inaysan awood karin bixinteeda

Ganacsatada ayaa sheegen inaysan furi doonin goobaha ganacsiga ilaa wax laga qabto Cashuurahan xad dhaafka ah ee laga qadayo

”Anagu waxan nahay Ganacsatada wax kala soo degta Dekeda Bosaso, Waxa nalaga qada Ilaa Saddex Cashuurood intaa aanan Bakhaarada la soo gelin Xoolaheena, Sidoo kale hadii aan kala baxno magaalada waxa nalaga qada Cashuur oo Isbaaro kasta waxa bixina Cashuur intaa oo dhan anaga oo ogol ayaa hadana nala leyahay Cashuurta wax ku dara oo bixiya mid dheer wixii hore naloga qadi jiray tii hore ayaanba qaadi kari weynay ma awoodno inaan bixino mid ka sii badan, waayo awoodena maba ahoo” Ayuu yiri Ganacsade ka gabsaday in magaciisa la xuso oo ku sugan suuqa Bartamaha magaalada Bosaso

Cabashada Ganacsatada iyo Shaqo joojinta aay ku dhawaaqen ayaan la aqoon sidaa aay wax uga bedeli doonto Dowlada Cabdiraxmaan Faroole oo iyadu tan iyo markii aay Maamulka Puntland aay la wareegtay woday Cashuur kordhin iyo Cuno qabashada Ganacsatada Reer Puntland oo ah iyagu kuwa Shacabka intaa badan aay ku tiirsan yahiin ahna kuwa aya ku dhisan tahay Dowladu

Ma sahlana in raadraac loo helo xiliga dhabta ah ee ay bilaabantay khilaafaadka ku qotoma diinta ee ka hanaqaaday gayiga Soomaaliya, tanoo loo aaneynayo qorid la?aanta taariikhda. Waxase suurtagal ah in la helo cadeymo muujin kara tixraac la oran karo qiyaas ahaan xiliyadaas ayay soo bilaabantay.

Marka laga yimaado arinta khilaafka, Soomaaliya waxa ay aheyd wadan Muslimnimada, ka sakow wada qaatay Mad-habta Shaaficiyada, tanoo sahashay in isku dhawaansho iyo xiriir adag dhex dhigto culumadii hore, iyadoo jiilba jiil ka dhaxlay diinta

Martabadihii ay soo martay diinta islaamku wadanka Soomaaliya ayaanan laheyn caqabado waaweyn oo la oran karay waa ay hor istaageen, waa marka aynu ka hadleyno Soomaalida gudaheeda, wallow marka la xusayo kaalintii ay ku lahayeen fidinta Islaamka Geeska Afrikada Bari, la helayo marxalado ad adag oo la oran karay waa soo wajaheen, iskuduubni iyo muslinnimo ayaanay uga gudbeen.

Dariiqada Qaadiriyada iyo Kaalinteeda Soomaaliya:

Sida lawada xuso dariiqada Qaadiriyada ayaa aheyd mida ugu hanaqaadsaneyd dariiqooyinkii Soomaaliya soo galay, ilaa maantadan aan joognana sida muuqata uma eka mid raadkeeda ay suulin karaan firqooyinka kale, inkastoo ay soo martay marxalado la is oran karay dib danbe loo maqli mayo, ayay hadana mar walba dib u soo baxeysay ayadoo sidii hore ka awood badan.

Dariiqadan ayaa waxa loogu abtiriyaa Shiikhii caanka ahaa ee ?Al-Syed Muhiyudin Abu Muhammad Abdal Qadir al-Gaylani? noolaana intii u dhaxeysay (1077?1166 A.D.).

Sidaan horeba u xusay lama helin taariikh qoran oo muujineysa isbadaladii iyo heerarkii diinta Islaamka iyo Soomaalida dhexdeeda, balse waxaa cadeymo dhiraadhirin u baahan noqon kara sheekooyinka kutiri kuteenta ah ee Soomaalida dhexdeedu wariso iyo gabayada laga hayo arimahaas.

Dariiqada Qaadiriyada Soomaaliya oo ah mid suufiya ah, ayaa umada sumcad weyn ku laheyd, ayagoo lagu yaqaanay dad qunyar socod ah, mujtamaca Soomaaliyeed iyo ayaguna aad ayay isku dhexgaleen, tanoo keentay in ay hantaan bulshada gabi ahaanba.

Shacabka Soomaaliyeed waxa ay gaarsiiyeen heer ay ayaga uun u lug xirnaayeen, ayagoo aaminsanaa wax walba oo culumadaas afkooda soo mara. Xaga cilmiga waa laga helayay culumo waaweyn oo magac iyo maamuus ka tagay, balse tiro ahaan sida la xuso ma badneyn. Si walba oo ay ahaataba culumadii hore ee Soomaaliya waa kuwa salka u ahaa in la helo umad Soomaaliyeed oo Muslimnimo ku abtirsaneysa maanta.

Caqabadihii ka horyimid Dariiqada Qaadiriyada:

Maadaama ayan jirin qoraallo aan soo xiganeyno, ma helikarno taariikhda bilowga caqabadahaas soo wajahay Dariiqada Qaadiriyada Soomaaliya, balse mida aan bidhaamin karo ee aan ugu hormarin karo ayaa waxa ay tahay gabey laga hayo mid ka mid ahaa Culimadii ugu waaweynaa Soomaaliya, noolaana qiyaas ahaan kudhawaad labo qarni ka hor.

Tix ka mid ah Gabay uu lahaa Xaaji Cali Cabdiraxmaan Fiqi-Khayre,(Xaaji Cali Majeerteen) asaga oo diidanaa qabuuraha iyo xoolaha lagu dul gowracayo ayaa waxa uu yiri

MA AKALO WAMAA UHILA IYO ARI QABUUREEDKA?

Kelmadaha ka muuqda tixdaas ayaa iskugu jira kalmad carabi (AKALO =CUNO) ah iyo aayada Qur?aanka ah (WAMAA UHILA LI KHEYRI LAAHI, suuratul, Maa?ida) micnaheeduna yahay (wixii aan magaca eebe weyne ka aheyn lagu gowraco).

Gebaygaan ayaa muujinaya in Xaaji Cali hardan kula jiray Dariiqadan Suufiyada ee Qabuuraha iyo siyaarooyinka badan quudan jiray, Xaajiga oo marka la sifeynayo lagu sheego in uu ka mid ahaa Salafiyiintii hore ee Soomaalida.

Diidmadaas Xaaji Cali oo xer badan lahaa, umad badana aflaxiyay, hadana lama cadeyn karin ama ma jirinba saameynta uu ku yeeshay Dariiqadan, waxaase cad in ay hore u soo socdeen halka aan la helin cid sii wada kaalintii Xaaji Cali.

Dariiqada Qaadiriyada v Dariiqada Saalixiyada:

Lama hayo kagadaal Xaaji Cali cid la xusi karo oo Dariiqadan ay iska horyimaadeen, balse caqabadii ugu weynayd waxa ay soo foodsaartey xiligii Daraawiishta oo hogaamiyahoodii uu wadanka soo galiyay Dariiqo kale SAALAXIYA, oo asagu hormood u ahaa, tanoo keentay in uu u babacdhigo Dariiqadii Qaadiriyada, ilaa uu gaaro heer uu dilo Shiikhoodii ugu weynaa xiligaas, Ibraahim Bin Cabdalle Mayal (Shiikh Aweys) waana tuu gabeyga ka tiriyay uu leeyahay

?CANDHO DOGOBLE GOORTAAN DILNUU ROOBKU NOO DA?AYE?.

Dilkii Shiikh Aweys waxa ay aheyd mid colaad xun ku dhex abuurtay labada Dariiqo, Dariiqada Qaadiriyadu awood ahaan ma hor istaagi Karin Saalixiyada, oo markaas awood Meliteri laheyd, balse sida la xuso waxaa jiray fatwooyin ay soo saareen wadaadii Qaadiriyada iyadoo laga sheegay in ay yiraahdeen ?Ninkii dila wadaad Saalaxiya ah waxa uu la mid yahay asagoo dilay kun gaal, Janada guri baa laga siiyaa?.

Waxaa hal mar daciifay awoodii Dariiqada Qaadiriyada, Sayid Maxamed-na maalin walba gabey hor leh ayuu u soo gudbin jiray Culimadii Qaadiriyada oo markaas wada hoos fadhiday dhulkii Gumeysigu gacanta ku hayay, halka kuwa kalena uu ka codsan jiray in ay Daraawiish iyo Saalixiyadiisa kusoo biiraan.

Gabey kale oo uu ku bidhaaminayay culimadii aan ku biirin Saalixiyadiisa, ee danahooda ka raacday, ayagoo aan dhag u jalaqsiin jihaadkii uu ku dhawaaqay, baladkana iska mushaaxayay, waliba magaalooyinka gacanta gumeysiga ku jiray, waatuu ku lahaa

CULUMADA SIDII BAANIYAAL, BALADKA MEEREYSA

BAABKII ALLAA LAGA AKHRIYEY, IN AY BALOOBEENE

INAY BELALKA NAARTII KU DHICI, BA?A EE YOW SHEEGA?

Marka laga yimaado Culumada Dariiqada Qaadiriyada, waxaa cad in bulshada caamada Soomaaliyeed laftigeedu diidan tahay Dariiqo aan ka aheyn taas Qaadiriyada, taasna waxa cadeyn u ah Saalixiyada oo xiligaas awood sare laheyd, ayaa hadana waxaa ku adkaa in ay hanato caamada dhagweynta aheyd, ayagoo oran jiray waxaan wixii la ina baray ma aheyn, waxaa muujineysa taas Gabey uu tiriyay Daylan Nuur Guray

DAYLAN NUUR GUREY:

Hadey maanso caraf leedahay, Caashaq iyo xiiso

Awal waan kasoo carafsadaan, Caynwalbaw iriye

Cajab weeye maantana aduun, Camalka joogaaye

Ciiryaamadii shalay dhacdiyo, Cararkii Oogaad

Cadcadkii lalaayiyo raggii, Cirida gawriiray

Caynaan waraariga hadii, La isku caatoobay

Ee laba ciidan iskugu timid, Ceelka ina Geelle

Car joog iyo car soo soco, Caymankaas noqotay

Nin cisaara qaba waxaan lahaa, Waa la caajumiye

Ileen nimanka waa loo cadgoyn, Cune abuurkiiye

Nin cadaaday oo caalim ah, Oo madaxu cawsoobay

Oo ciidan in uu galo kol hore, Laga calool duubtay

Ninku waa caruusaye warmaha, Ku cadcadee oo dil

RABI IYO NABAA LA CUSKADEE CAADO MA AHAYNE

In wadaadadu ceeb huriyeen oo,Camal kufaaroobeen

Iyo in ay cilmaan laba aqoon Curiyeen oo keeneen

Caamaanu nahay oo qalbigu, Naga caruurowye

Iyagaaba cibaadada hayee, Culumo weydiiya

Caruur dhalatay aan wali guryaha, Caradna u dhaafin

In caloosha laga soo ridoo, Haada la cunsiiyo

RABI IYO NABAA LA CUSKADEE CAADO MA AHAYNE

In wadaadadu ceeb huriyeen oo,Camal kufaaroobeen

Iyo in ay cilmaan laba aqoon Curiyeen oo keeneen

Caamaanu nahay oo qalbigu, Naga caruurowye

Iyagaaba cibaadada hayee, Culumo weydiiya

Inta naag calool lahoo jilbaha, Ciida galineysa

Waxey la cartanleysaba hadii, Dumar ku soo ciidmo

Ciyaal maalintaas larkayee, Ciidagale moodid

Inuu caawimaa la arki jiray, Calaf ninhaystaaye

Caanaha naasaha ku yiil, Cunugu yuu nuugin

Curkana ka goo gaalada cad bay,Camal wadaagaane

RABI IYO NABAA LA CUSKADEE CAADO MA AHAYNE

In wadaadadu ceeb huriyeen oo,Camal kufaaroobeen

Iyo in ay cilmaan laba aqoon Curiyeen oo keeneen

Caamaanu nahay oo qalbigu, Naga caruurowye

Iyagaaba cibaadada hayee, Culumo weydiiya

Allaha u naxariisto ABWAAN DAYLAN NUUR GUREY, gebaygiisu waxa uu na tusayaa sida ay u mariweyday Dariiqada Saalaxiyada iyo ficiladeeda oo uu leeyahay wixii naloo sheegi jiray ma hayaan, asagoo sida tixihiisa ugu danbeeyay ku cadeeyay isweydiinaya in shaqadii gaalada meesha timid iyo in cilmi hor leh Saalixiyadu la timid.

Inkastoo Daraawiish ay aheyd ama la oran karay waxa ay u halgamayeen Dal iyo Diin, hadana dhinaca kale waxa ay cagta saareysay Dariiqadan Qaadiriyada, ayada oo abuureysay, xoojineysayna afkaarta Dariiqadooda Saalixiyada, tanoo laga dareemi karay culumadii kusoobiirtay Daraawiishta in ay si uun u diidanaayeen Saalixiyada uu Sayid Maxamed horboodayay, waxaana cadeyn u ah in ?Shirqoolkii Canjeel Talowaa? oo ahaa mu?aamarad lagu go?aansanayay in Sayid Maxamed looga takhaluso uu ku jiray Shiikhii Daraawiish oo dhan cilmiga ka qaadan jireen (SHIIKH CABDALLA QORIYOW), Sayid Maxamed gabeygii uu ka tiriyay shirqoolkaas ee Siinleyda ahaa waatuu lahaa asaga oo si gaar ah u xusaya shiikhaas shirqoolkaas fadhiyay

SUGI MEYNIN QORIYOW IN UU SUUQYA II TUMANE?

Jabkii Daraawiishta uma aheyn guul gumeysiga oo kaliya, balse waxaa la oran karay waxa uu ahaa fursad qaali ah oo Dariiqada Qaadiriyada u ogalaaday in ay soo ceshato kaalintii ay ku laheyd bulshada Soomaaliyeed, iyadoo halkaasna ay ku baaba?day Saalixiya oo ubaxeedu ku bacrimi jiray jiritaanka Daraawiishta oo kaliya.

BIXIN 1921 SAALIXIYA V BIXIN1992 AL- ITIXAAD:

Sayid Maxamed Cabdalle Xassan, gabeygiisii DARDAARAN, ee uu tiriyay markii la jabshay Daraawiish, asagoo tilmaamaya gumaadkii loo geystay Culimadiisii Saalixiyada waxa uu yiri

Nin dooriyo wixii sheikh la dilay, culumadii diinka

Wixii duubcaddii ay wadhnayd, Bixin duleedkeeda

Dooxada Garoowe ah wuxuu haadku, dul u faagay

Gabeygani waxa uu ku tusayaa sida loo laayay culimadii Saalixiyada, iyadoo halka gabeygu tilmaamayona tahay Bixin oo ah duleedka Degmada Garoowe, halkaas oo ah meeshii 1992-kii lagu laayay dhalinyaradii Itixaadka, markii laga saaray Magaalada Garoowe, dagaalkii ayaga iyo SSDF-ta oo shacabka iyo Dariiqooyin kaleba la safnaayeen.

Xerta Timaweynta, oo Shiikh Maxamed Rabiic hogaanka u yahay, ayaa ka qayb galay dagaalkaas Al-Itaxaadka lagu jabinayay, Nashiidu ay ka sameeyeen dagaalkaas ayaa waxa ka mid ahaa, tixahan ay ku xusayaan Dooxada Bixin, ayagoo sheegaya sida ay ugu guuleysteen

Buurtii Saliid,

Bankii Bixin baa ka fiican

Baroontiinaas,

Baroontayadaa ka fiican

Baal cadihiinana,

Baal gaduudkayagaa ka fiican.

Buurta Saliid ayaa aheyd halkii dagaalyahankii Al-itixaadku isku urursadeen markii dhulka kale laga soo saarey, ayagoo ku jabshay huwantii ay SSDF-tu hogaamineysay, iskudayo ay is lahaayeen cagta ku marsha, ka hor inta aysan heshiiska qaadan, wadaadada Suufiyada timoweynta, ayaa u xusaya in Bankii Bixin, uu uga fiicnaa Buurtaan Saliid ee laga saariwaayay raggan.

Tani waxa ay nabareysaa sida taariikhdu usoo noqnoqoto, Bixin 1921, Dariiqadii Saalixiyada ayaa lagu gumaaday, Bixin 1992, Itixaad ayaa haadda loo waray, u maleyn mahayo qof xasuusan taariikhdaa in uu jiro, waxaadna ka heleysaa hadii aad baartid Gabayadii hore.

Tan iyo intaas wixii ka danbeeyay waxaa bilaabmantay labakacleyntii Dariiqada Qaadiriyada, waxa ayna bilaaben sidii ay usoo ceshan lahaayeen kaalintii ay lumiyeen intii ay Saalixiyada gabagabeynta ku haysay.

Bulshada Soomaaliyeed iyo ayagu mar walba waa yareed dareen ka dhex dhalan karay, lama yaqaan sababta, balse wadaadaan Salafiyiinta ku abtirsada marka ay sharxayaan Dariiqooyinka Suufiyada waxa ay ku sheegaan in mar walba ay wax u socodsiiyaan sida shacabka daneynayo, shirkina ka maqneyn, ayagoo diidaya in ay lumiyaan danahooda gaarka ah.

Waxey galeen xili baraare Daraawiish ka dib, balse waxaa ka dhashay culumo diidanaa danaha gumeysiga, ayna ka mid ahaayeen Sh:Xassan Barsame, oo koonfurta ka kacay, asagoo Talyaaniga ka hor yimid, sidoo kale ayaa dhacday in Magaalada Burco lagu dilo Shiikh Bashiir, Xaaji Aadan Af-Qaloocna waa tuu ka tirshay Gabeygan hoose arintaas.

Duhur baa Bashiir lagu Shannaqay Daar agtiina ahe

Damal la hargalaabay jabsheen Waqay duloobeene

Dahriga iyo Laabtay rasaas kaga duleesheene

Sida gabeygiisa ka muuqata Cismaan Yuusuf Keenadiid, oo isna xiliyadaas noolaa, soona gaaray Xornimadii ayaa gabayadiisa mid ka mid ah laga dheehan karay khilaadka Dariiqooyinka, tixahan ayaana cadeyn u ah.

Culumadii Gadaalkan waxaa Galay Khillafweyne

Geyigana Dariiqooyin baa Goosan ku ahaaye

Khaliifyadatan Guutadawata iyo Calanka Giirgiiran

Iyo Gabanada soo Baxay Dhowaan yaw u Garniqi doona

Khilaafka ka sakow Cismaan Yuusuf oo abwaanimada ka sakow Shiikhna ahaa, ayaa sida Xaaji Cali Cabdiraxmaan Fiqi-Khayre, la oran karay Salafiyiintii Soomaaliya ayuu ka mid ahaa, asagoo wadadii Xaaji Cali lagu faylinayo, tixdaan hoose ayaana bidhaamineysa in uu nin ehlu towxiid ah ahaa, wuxuuna yiri

Nin shugriga ilaahiyo, Shahaadada qiraan ahay

Nin sharuuda towxiidku, Ku shisheyso baan ahay

Nimaan sharacu suu yiri, Shakiyeynin baan ahay

Nin shafeecadii nebiga, Shisanaaya baan ahay

Nin shabaab ahaantii, Shareecada bartaan ahay

Mar kale asagoo dhaliilsan culumadii dariiqooyinka, waatuu gabeygiisii Guubaabo Qaran1952, ku xusay, asagoo leh

Culimadiina damac baa melgoo, mooyi say tahaye

Milladdiyo shareecada bar baa, maal ku iibsadaye

Marsiis iyo maddiidduu ku dhacay, magane diinkiiye

Waxaa kaloo jiray gabey kale Cismaan yuusuf, asagoo muujinaya dhaqanka Dariiqooyinka ku jireen sida uu u diidanaa yiri

Waxa calanka loo lulahayaa, Cood kusoo badiye?

Isla xiliyadaas ma aheyn oo kaliya raga soo baxay ee si uun u diidanaa dhaqankii Dariiqooyinka qaar ka mid ah, balse waxaa aad loo xasuustaa Shiikh Nuur Cali Colow, oo isna dadaal dheer u galay sidii uu wax uga sixi lahaa raadkii Dariiqooyinka, tanoo keentay iskadaa culumadiiye, in bulshadii caamada aheyd ka hortimaado Shiikh Nuur Cali, dhaleeceyna kala kulmay.

Waxaa muuqata in Dariiqooyinka Qaadiriyadu hormoodka u aheyd ay si kal iyo lab ah u hanteen bulshadii Soomaliyeed intoodii badneyd, bulshaduna ayba aheyd kuwii hortaagnaa in ayaga iyo Dariiqadooda Qaadiriyada la kala dhex galo.

Wixii waqtiyadii xornimada la qaatay ka danbeeyay Dariiqadu waa soo kaceysay, ayadoo markaan saaxiibo ku yeeshay Dowladii, dhinaca kale waa ay jireen culumo badan oo wax barasho dibadaha ah helay, kuwaasoo laftigooda la soo laabtay culeyskooda, ha ahaadeen kuwii Al-As-har kasoo qalin jabiyay, ama kuwii Sacuudiga kusoo aflaxay. Waxaase ciirtoodu laba rogmatay xiligii kacaanku curtay, dariiqooyinkuna si weyn ayay u kaceen.

Sideetamaadkii ayaa marka kale culeys weyn ku yimid Dariiqooyinkii, iyadoo taasna u sabab ahaayeen Diinta barashadeedii oo wax badan laga ogaaday, sidoo kalena ay soo baxeen dhalin yaro ay hormuud u ahaayeen Ikhwaan Muslimiinta.

Gabayadii Abshir Bacadle iyo waxaa is helay Shiikh Boqol Soon, tani waxa ay keentay in Dariiqooyinkii hadal laga waayo, ilaa ayba 1991-kii Qaranimadii Soomaaliya faraha ka baxday.

Tani markii ay dhacday dad badan ayaa u qaatay in wax la yiraahdo Dariiqo danbe in aan dib loo arki doonin, meel walba waxaa yaacayay wiil dhalin yaro ah oo surweel gaaban iyo gar aan baxeyn leh.

Shacabkii oo la deyeysnaa dagaaladii qabiilka iyo Dowlad la?aanta ayaa dhalinyaradani dhinacooda ka faa?ideyteen, waxa ay sameysteen awood ciidan, waxa ayna is tuseen aaminnaadii loo hayay in wadaanta dhinac qabsadaan, meel walba in ay ayagu xalin karaan ayaa u soo baxaday.

Dariiqadii Qaadiriyada ayay albaabada iskugu dhufteen, markaan Qaadiriyadu ma helin shacab ku hagoogta, balse dhinac ayay inta u baxeen yiraahdeen ?Af daboolan waa dahab?, waxa ay isku fiirsadeen shacabkii iyo dhalinyaradii hamuumneyd.

1992-kii ayaa war farxad leh u soo yeerey Dariiqooyinkii ku sugnaa Waqooyi Bari Soomaaliya, markii ay arkeen shacabkii ay tooshka u hayeen SSDF-tu iyo dhalintii Al-Itixaad oo waranka isku boobaya, dhinacooda ayay ka galeen safka, waana tan aan kor ku xusay in dhalintii lagu laayay BIXIN qayb ka ahaayeen.

Tani ma gaarsiin wixii ka danbeeyay dirirtaas heerkii ay joogijireen, balse waxa ay u aheyd mid ay madaxa ciida uga ceshteen, shacabkiina waxa u muuqatay in kaalinta Dariiqooyinka aysan lumin.

Mar nin odey ah oo u garnaqayay labada qolo, waa Dariiqooyinka iyo Dhalinyaradaan Salafka ku abtirsaneysa, ayuu waxa uu yiri ?Waar qolodaan Dariiqadu meheradoodii waa shacabkooda, Halka qolodiinaan Dhalinyarada ahani meheradiinii ay Carabta noqotay?.

Dad badan ayaa aaminsanaa Dariiqooyinku in ayan sinaba kusoo laabaneen, saaxadana sidaas ay uga baxayaan, waa la oran karaa mid

?Qaabkii nolashoodu ku xirnayd ayaa isbadalay, tanaana keeneysa in aysan lug danbe lakicin?, waase ka badbaadi karaan hadii tab iyo xeelad kale helaan.

Usoo noqo hada iyo kaalintooda, waxaa mideeyay magaca Ehlu Suna Waljameeca, guntigey xirteen oo waa kuwa dirita u taagan, aan is daafacno ayaa taladoodu noqotay, meel aan laga filaneyn ayay kasoo baxeen, shacabkii iyo iyagiina waa isku soo olalayaan, oo dan ayaa isku soo riixeysa, maxey tahay SABABTU?

Fursadan iyo labakacleyntooda ayaa waxa sabab u noqday qolooyinkii huwanta Maxkamadaha sheegan jiray markii danbane firqooyinka usii kala furfurtay, kuwaasoo target ka dhigtay wadaadadii Dariiqooyinka, ayaagoo ula dhaqmay sidii dad gaalo ah, hadalkoodiina kusoo ururshay shirki baan ka daadineynaa.

Daadintii shirkiga ayaa keentay in difaacu nafsi galaan, meel aysan filanayna uga soo baxeen kooxihii kale, sidoo kale khaladaadkii culumadii Salafiyada sheeganayay ayaa waxa uu unoqday gool kale oo sumcadoodii soo ceshay.

Tani waxa ay is xasuusisay ayaga iyo shacabkii lakala abaajiyay, iyadoo shacabkii soo xasuusteen barisamaad iyo tuf ku kheyrayaashoodii xirsiyada u xiri jiray, siyaarooyinkii baaqday ayaa dib loo iclaanshay, xuskii Mowliidka Nabiga ?NNKH?, iskadaa Soomaaliyee, wadamadii dariska iyo Yurub ayay soo gaarsiiyeen, marlabaad ayaa waxa shidmay shaashad sanado badan xirneyd.

Soomaali iyo Dariiqada Qaadiriyada:

Qormadeydani waxa ay xasuus u tahay sida Dariiqadan Qaadiriyada iyo Shacabka Soomaaliyi u kala maarmeyn, Soomaalina xudun u tahay taas, firqo kale oo barabixin kartana hada aysan muuqan, qolooyinkii ugu dhawaa ee halista gashay waakuwaas ayagu iscunaya, umadiina cunaya.

Taariikh ahaan Dariiqadani qayb weyn ayay ku qaadatay muslinnimada Soomaaliya iyo geeska Afrikada Bariba, waana ay mudan yihiin in lagu tixgasho, umad jiilal ah ayay soo aflixiyeen, wadaado badan oo sare u qaadey diinta ayaa kasoo baxay.

Dhinaca kale ayaa lahelayaa dhaliilo iyo waxyaabo ay ku talaxtageen, balse la sixi karo, tanoo u baahan wadajir iyo in caqli shaqeeyo.

HALISTA AY KU HOOBAN KARAAN:

Balse hal arin ayaa jidha oo hadii ay kusii socdaan, sida looga samray firqooyinkan bilaawaha la ordaya, ayagana looga samrayo, waana bohosha hadii ayan ka digtoonaan dibirtu ka haleyso, waa marka wadaanta sumeysan ee kooxahaan Soomaali la haray 20sano ayaguna dacalkooda in ay ka fuuqsadaan bilaabaan, xukunka iyo kursiga dhiiga dhex heehaabaya hadii damac ka galo, kasamir weeye xaalkoodu, waana tii ay kamaqnaayeen noloshooda in ay ka duceeyaan maahane.

Qolooyinkii Dagaal oogayaasha ahaa ee ayaguna is tusay in ay dabka kuqabsadaan, ayaa iyaduna ah halis kale hadii ay hoostooda ka saarin, dhaqdhaqaaqooda kale ee shisheeyuhu ugu durbaan garaacayaan si maalinba qolo madaxa loogu gashana, waa aafo afka ciida u galin karta.

Hadaba sida kaliya iyo wajiga kaliya ee baaqi ay kusii ahaan karaan, waa iyaga oo ku laabta dariiqoodii hore ee soo gaarsiiyay maanta, dibna u saxaan daldaloolada muuqda ee iyaga iyo shacabka lagu kala dhantaali karo

W/D Muxyadiin Ciid

alcarab1@yahoo.co.uk

Wararka ka imanaya magaalada Bosaso ayaa sheegaya inu fidnimadii caawa u halkaasi ka dhacay qarax xoog leh, qaraxan ayaa la sheegay in lala beegsaday Saldhiga Mijir ee dhanka bari ee magaalada ku yaala, waxana ilaa hada la aqoon cida ka dambeysay qaraxa iyo khasaaraha dhabta ah ee ka dhashay qaraxan, in kasta oo dad goob joog ah aay sheegen in ay arkeen dhaawaca Labo askaari oo ka tirsan ciidanka

Qaraxan ayaa ku soo beegmaya iyada oo maanta Maamul cusub la wareegay Gobolka Bari, lana filayey in wax badan iska bedelan Xaalada Magaalada Bosaso iyo weliba Gobolkaasi

Maamul Goboleedka Puntland ayaa Muddoyinkan dambe u Saaxiib aha Qaraxyo iyo Dilal Qorsheysan

Maslaaxcabdi@hotmail.com

Cuqaal ka tirsan beesha uu ka dhashay nin laba todobaad ka hor ku dhintay gudaha xabsiga Mandheera, ayaa dawladda ku eedeeyay inay ku lug leedahay dilka Ibraahim Jaamac Siciid oo muddo ku xidhnaa xabsigaas, haatana maydkiisu yaalo Cusbatalka guud ee magaalada Hargeysa

Inkastoo aanay Xukuumadda Somaliland rasmi ahaan wax war ah ka soosaarin, haddana siday hore warbaahinta qaarkood u faafiyeen, tibaaxo dhinaca dawladda ka soo baxay waxay sheegeen in marxuumkaas oo dil hore loo haystay uu is-deldelay, isla markaana gacantiisa isku dilay.

Hase yeeshee, Cuqaasha beesha uu ka dhashay waxay sheegeen in aanay ku qancin xogta dhacdadaa ku saabsan ee dawladdu sheegtay, isla markaana saraakiisha Xabsiga ee gacanta ku haysay warbixin ka siinin. “Waxa jiray laba nin oo is dilay, waxayna is dileen markay taariikhdu ahayd 2008, Masaajid bayna isku dhex dileen. Nin baa Toori lagu dhuftay, muddo yar markuu joogayna ninkii wuu dhintay, kii kale ee wax dilayna cidna ma qaban, cidna uma tegin ee intuu tagay buu is dhiibay oo Booliska isu dhiibay. Ka dibna Maxkamaddaa la geeyey, saddexda Maxkamadoodba dil bay ku xukumeen. Sidii la arki jiray ee dhaqan Soomaaliga ahayd, ninkii dhintay iyo kii wax dilay reerkoodii labadayadii reer waanu isu nimi – odayaashadayadii anagoo isku dhan baanu isu nimi. Haddii aanu nahay qoladii gacan-u-dhiiglaha, waxaanu qoladii ninku ka dhintay ku nidhi; ‘mag naga qaata sidii dhaqankeenu ahaa, labadaa nin ee is dilayna colaad hore kamay dhexayn. Sidaa darteed, mar haddaan colaad hore jirin, ninkana Illaahay nabarka ku dila, mag waxaad doontaan naga qaada ayaanu ku nidhi haddaanu nahay ninkaa wax dilay reerka uu ka dhashay,” sidaa waxa yidhi Caaqil Baashe Guulleed Jaamac oo ka mid ahaa cuqaal iyo odayaal shalay nagu soo booqday xarunta Wargeyska Ogaal ee magaalada Hargeysa.

Waxa uu sheegay in ka dib markii dhinacooda iyo dhinaca kale ee uu marxuumku ninka ka dilay isku afgaran waayeen arrintaas, isla markaana Maxkamadda dalku xukunka dilka ah ku rideen ninkaas loo gudbiyay xabsiga Mandheera oo sida uu sheegay ay intii ku jiray ku booqan jireen. “Saddex ilaa afar jeer ninkaasi wuxuu ku warbixiyay oo uu yidhi, ‘si dadban baa la ii dilayaa oo aydaan idinku ka war haynin. Laakiin, si kasta ha ahaatee ninku wuu xidhnaa oo in badan buu meesha ku jiray, waanu dhintay markii uu dhintayna waa lanoo yeedhay, waxaana la yidhi, ninkii wuu is-dabay. Isagoo labada gacmood isku xidhan yihiin, kadalooba, madaxana maro kaga duuban tahay ayaa la yidhi ‘ninkii wuu is-dabay oo wuu isdilay. Markaa sidaas buu Jeelka ugu dhintay, anaguna waanu yaabnay oo waxaanu nidhi, ‘qof xidhan oo is-daba lama arage, ciddii ninka dishay hanaloo sheego, laakiin wax warbixin ah dawladda iyo ciddii ninkaa haysay noomay sheegin, maydkiisiina waa la soo qaaday oo 16 habeen buu Cusbatalka Hargeysa yaalaa, anaga iyo ciddii ninkaa gacanta ku hayayna waxaanu isku khilaafnay in warbixin laga bixiyo sidii uu ku dhintay,” ayuu yidhi Caaqilku.

Mar la waydiiyay waxay ku caddaynayaan in ninkaasi aanu is dilin, balse cid kale khaarajisay, waxa uu yidhi; “Anagu maanu arkayn oo maanu taagnayn, laakiin sida uu yahay nin labada gacmood iyo lugi isku xidhan yihiin oo maro isku duubay oo la yidhaa wuu isku dilay, marona marka hore aan haysan oo laga ilaalinayey, qof kasta oo bani’aadam ahi wuu qiyaasi karaa in ninkaa meel kale looga yimi oo aanu isagu is dilin. Markii aanu aragnay waxaanu isku qancinay oo aanu aaminsanahay in ninkaasi aanu is dilin oo cid kale dishay.”

Mar la waydiiyay inay dawladda wadahadal kala yeesheen arrintaas, waxa uu sheegay in masuuliyiinta dawladda arrintaa u qaabilsani u sheegeen in marxuumku isdilay, balse aanay iyagu dhinacooda ku qancin. Wuxuuna si gaar ah arrintaas ugu eedeeyay masuuliyiinta gacanta ku haysa xabsiga uu marxuumku ku dhintay ee Mandheera oo u dhexeeya magaalooyinka Hargeysa iyo Berbera. “Mar hadduu sidaa noqday, anaga nooma yaalo maydkaasi, ninkii imika gacanta ku haya ee uu u yaalo ayay u taalaa, anaguna waanu daawanaynaa waanu arkaynaa, haddii wax cadaan ah lana siiyo oo dhab ahna waanu u imanaynaa, haddii kalena maydkaasi halkaasuu u oolayaa ciddii uu u yaalo,” ayuu raaciyay.

Caaqil Axmed Maxamd Cumar Xayd oo isna arrintaas ka hadlay, waxa uu sheegay in odayaal beeshooda ah loo diiday inay soo eegaan markii marxuumku dhintay. “Jeelkaa Mandheera ee la geeyey ayaanu qabnaa in lagu dilay, labada gacmood iyo lug isagoo xidhan baa la soo tuuray, dadkii yidhi aan soo eegnana waa loo diiday. Markaa anagu dawladda uun baanu u tirinaynaa ninkaas,” ayuu yidhi Caaqil Axmed Cumar Xayd.

Dhinaca kale, waxaanu isku daynay in aanu la xidhiidhno masuuliyiinta ay khusayso dhacdadani, hase yeeshee noomay suurtogelin in aanu wax jawaab ah ka helo dhinacooda, ka dib markii qaarkood ka cudurdaarteen, kuwo kalena telefoonadooda gacanta qaban waayeen.

Hase yeeshee, Agaasimaha Cusbatalka guud ee Hargeysa Dr. Cabdirisaaq Yuusuf Cabdillaahi oo xalay Wargeyska Ogaal wax ka waydiiyay arrintaas, waxa uu xaqiijiyay in ninkaas maydkiisu muddo laba todobaad ka badan yaalo qolka maydka ee Cusbatalka. “Ninkaasi wuu jiraa oo ilaa laba todobaad inka badanba wuu yaalay,” ayuu yidhi Agaasimuhu. Wuxuuna intaa raaciyay; “Aniga iyo Dhakhaatiirta kaleba waanu eegnay – keliya waxaan kuu sheegi karaa uun in Go’ cunaha kaga dhignaa markii la keenay, ilaa imikana uu weli ku xidhan oo uu u dhintay.”

Agaasimaha Cusbatalku waxa uu cabasho ka muujiyay in maydku sii yaalo Cusbatalka oo uu tilmaamay inuu saamayn ku yeelan karo adeegyada uu bulshada u fidiyo. “Saddex Talaagadood uun baanu haynaa oo yaala (qolka maydka), markaa haddii loo baahdo oo cid kale la keeno dhib bay nagu noqonaysaa – markaa in qof iska yaalo uun maaha,” ayuu yidhi.

Cabdirisaaq Yuusuf Cabdillaahi waxa uu sheegay in maalmo ka hor ay Xeer-ilaalinta guud ka codsadeen in maydkaas muddada yaalay Cusbatalka laga qaado, wuxuuna xusay in Xeer-ilaalintu u sheegtay inay arrintaa ku hawlan tahay

Wargeyska Ogaal

Ardaydaa dhamaysatay kooraskaa 6 bilood ah ee cilmiga Saxaafada la Xiriira oo tiradoodu ahayd 20 Arday, waxaa Xaflada Qalin jabintooda ka qayb galay Guddomiya Waxbarasha Gobolka Kan Degmada iyo Duqa Degmada Cismaan Buux Cali., Maamulka iyo Macalimiinta Mac’hadka Al-Imra, xubno ka socday Ururada Bulshada iyo Marti sharaf kale oo lagu casuumay.

Saciid Maxmed Fahiye Guddomiyaha Waxbarashada Degmada oo ugu horayn halkaa ka hadlay ayaa sheegay in Saxaafadu tahay mid muhiim ah, isla markaana ay dunida ka dhigtay Tuulo qura, qaybna ay ka tahay isgaadhsiinta, horumarkana qayb ka qaadan karto, laakiin ay leedahay qaladaad, isla markaana waxa uu ka sheekeeyay wakhtiyadii kala duwanaa ee ay saxaafadu soo martay gaar ahaan kuwii wakhtiyadii uu gumaysigu joogay Somaliya iyo dadkii abwaaniinta ahaa ee wakhtigaa joogay,

Waxaa kale uu Saciid Fahiye uu xusay in p/land ka mid tahay dalalka ugu xoriyatal qawlka wanaagsan ee dunida laakiin ay jiraan buu yiri khaladaad ay samaynayaan joornaalada kasoo baxa,

Guddomiyaha Waxbarashada Bilaal mar uu ka hadlayay wadaniyada iyo arimaha xasaasiga ah ee loo baahan yahay in aanay saxaafadu ka qorin oo uu ku tilmaamay sir ayaa waxaa hadalkiisi ka mid ahaa “Waxa loo baahan yahay in aad wararka iska hubiso, oo wararka aad qaadaysaa in yihiin in ay ka baxsan yihiin waxyaabaha Top Secret ka ah, dagaalkii labaad ee la galay ayaan caalamku wali sirtiisa wali sheegin, dagaalkii Ciraaq ee barigii dhawayd la galay in yar baa laga soo qoraa lama soo saaro sirtiisi, mid manta soconaya hadaad sheegto, dee waaba lays qabsanayaa, waa waxa Maraykanku saxaafada u laynayaa, waxay Ciraaq Meel walba farta gasheen Jaziira iyo wariyayaasheedi waa la laayay Maxaa loo laayay? Waxa loo laayay dagaalkaan guulaysanayn haday sidaa u qodaan, sirta dagaalkay sheegayaan ka kale ee ka soo horjeeda ka faa’iidaysanaya oo guulaysanaya”.

Waxaa kaloo Xaflaadaasi Ka hadlay Maamulaha Al-Imra Sharmaarke British waxaana Hadaladiisi ka mid ahaa

Maamulaha Machadka Sharmaarke British waxa uu tilmaamay in ay jiraan arimo badan oo lama taabtaan ah, oo aanay banaanayn in la qoro kuwaas oo sida uu tilmaamay fashilinaya Dawlada waxaana uu tusaale u soo qaatay sida marka ay ciidamadu guurayaan oo kale iyo marka ay dawladu soo saarto amar qof lagu qabanayo, labaad arimood oo wax u dhimaya hawshii isla markaana keenaya in cidii loo dan lahaa ka faa’iidaysato oo si dhib yar uga diyaar garowdo.

Sidoo kale waxa uu Sharmaarke uu kula dardaarmay Ardaydii qalin jabinaysay in ay ilaaliyaan Akhlaaqda ‘Ethicist’ ay Saxaafadu leedahay, waxaana mar uu arintaa ka hadlayay uu yiri “Waxa qura ee aan idinku dardaarayaa, ama Erayga qura ee aan idinku dardaarayaa wuxuu yahay ee aanu had iyo jeerna u dhigno ardayda ama ha ahaadaan kuwan qalin jabinaya ama kuwa wax ku barta, akhlaaqda saxaafadu leedahay in ay ilaaliyaan, waana waxa uu Mac’hadkani baro ardayda si ay uga duwanaadaan kuwa kale, markaa waxaan barnaa waa laba Eray oo kala ah Wadaniyad national enters iyo in ay ilaaliyaan Akhlaaqda saxaafada” Ayuu yiri.

Sidoo kale waxa uu ka waramay duruufihii kala duwanaa ee ay soo martay saxaafada dalku mudadii kala duwanaa, ee Puntland jirtay. Intaa ka dib waxaa shahaadooyin la gudoonsiiyay Ardaydii dhamaysatay Kooraska 6 Bilood ahayd ee ku saabsanaa Cilmiga Saxaafada ee Mac’hadka Al-Imra oo tiradoodu ahayd 20 Arday oo isugu jiray wilal iyo Gabdho, kuwaas oo intii aan la gudoonsiin shahaadooyinka halkaa ku soo bandhigay bandhig ruwaayadeed ka turjumaya aqoontooda, sidoo kale waxaa halkaa lagu soo bandhigay Ciyaaro hidaha iyo dhaqanka ah.

Xafladaasi ayaa kusoo Gaba Gabowday Jawi aad u degan.

Axmed Xasan Gooni

Gooni2009@hotmail.com

Qardho,Somalia

Nin ayaa maalin maal-maha kamid ah soo raacay Doon, doontaas waxaa saarnaa dad aad u fara-badan, doontii ayaa qalib matay, dhamaan dadkii oo idil waxay noqdeen kuwo dhinta, marka laga reebo ninkii

Xeeb ayuu kusoo gaaray si naf la-caari ah, wax dad ah muusan arkin wax caawiya iskaba daayee. Rafaad iyo silac fara-badan kadib ayuu wuxuu bilaabay inuu dhisto daash isago oo soo uruursaday xaabo

Gaajo ayaa qabatay wuxuu ku dhaqaaqay bal inuu raadsado geed miro la-cuno leh.

Hase ahaatee wuxuu dib ugu soo laabtay daashkii oo gubanaaya, markaas buu wuxuu yiri “Allow Maxaa sidaan igu gashay”. Habeenkii wuxuu seexday daashkii uu dhistay meel aanan ka fogeyn, subixii ayuu wuxuu kusoo kacay qeylada markab soo gaaray goobtii uu joogay.

Raggii Markabka saarnaa ayaa soo bad baadiyay, markii ay meel dhexe marayaan ayuu ku yiri “war niman yahow sidee ku ogaateen inaan joogo goobtaas” waxay ugu jawaabeyn anagoo mareyno meel fog ayaa waxaa xalay aragnay Qiiq iyo holac hawada isku shareeray, dabadeed waxaa niri meeshaas qof baa ku dhibaateysan oo u baahan caawinaad ee ina keenay, sidii ayaa kuugu imaanay kuuguna soo bad baadinay.

Fiiro: hadaba Ilaahay (sw) wuxuu wanaag kuu soo mariyaa meel aadan filaneynin ee waligaa haku deg degin inaad ka xumaato go’aankiisa. Ninkaan wuxuu ka xanaaqay daashkii laga gubay balse Ilaahay (sw) wuxuu dabkaas ugu badalay badbaado iyo isago oo dhulkiisii iyo dadkiisii ku laabtay. Meeqaa dhib nasoo gaara oon ku deg degnaa inaan sabar la’aan is dhiibno, lagana yaabo inuu Ilaahay (sw) wanaag noo soo wado.

Xasan Cadde

laacib143@hotmail.com

xigasho www.dhacdo.com

Sheekh Cabdixaafid Cali Yusuf ayaa maanta sii rasmi ah xilkii ugala wareegay Gudoomiyahii hore ee Gobolka Bari Xaaji Muuse Geelle Yusuf, Iyada oo Xaflad Heer sare ah oo lagu qabtay Xurunta Gobolka Bari aayna ka soo qeyb galeen Masuuliyiin ka tirsan uu sii rasmi ah ugula wareegay Xilka Gudoomiyaha cusubi

Gudoomiyahii hore Ayaa isagu sheegay inu wax badan qabtay wax kalena weli u dhiman yahiin isaga oo sheegay inu rajeyn in Gudoomiyaha Cusubi Sii wodi doono hawlahii Shaqo ee hore

Sheekh Cabdixaafid Gudoomiyaha Cusub ayaa isaguna sheegay inu qabtay Xil Culus, filayona inu sii wanaagsan u guto Waajibka Saaran, oo usaan noqon qof ku fashilma Xilka loo magacabay

Wasiirka Amniga Yusuf Axmed Khayr oo isaguna halka ka hadlay ayaa sii weyn ugu Mahadceliyey Gudoomiyahii hore wax badana ku Ammaanay Hawlahii u ka qabtay Gobolka bari

Sheekh Aaden Nuux Madaxa Arrimaha Bulshada ee Xarakada Alshabaab ayaa sheegay in Wiilasha mid kasta lagu dhufan doono 10 Karbaash, isaga oo uga digay Dhalinyarada inay iska ilaaliyan Mobileda aay ku duuban Aflaanta xunxun, isaga oo sheegay in Maamulkoodu talaabo ka qadi doono qofki lagu qabto Arrimaha noocan oo kale ah

Dadka ku dhaqan Agagaarka Isbitaalki hore Ee Digfeer ayaa bilaabay inay isaga barakaceen halkaasi kadib markii Aay Fariismo ka sameysteen Ciidanka Amisom Agagaarka isbitaalka Digfeer, Iyada oo dadku Walaac ka muujin Fariisimaha ciidanka Amisom ka Sameystay Halkaasi

Dadka ayaa sheegay inay u barakaci dhanka Duleedka Magaalada Muqdisho, gaar ahan Ceelasha Biyaha

Ciidanka Amisom ayaa goobaha Aay Fariisimaha ka sameystan intaa badan waxa dadka ku agdhow aay la kulmaan dhibaatoyiin fara badan, iyada oo mar kasta Aay weeraro ku soo qadan goobaha Amisom joogto Kooxaha kasoo horjeeda Joogitaankooda

Roobab Mahigaan ah oo dadka iyo Duunyada ay ku diirsadeen ayaa Xalay ka da’ay Deegaano ka mida Gobolka Karkaar isagoo biya dhigay Wadooyinka Magalaada Qardho ee Gobolkaasi

Roobabka ayaa waxa ay bilowdeen Xalay galinkii hore Abaare 7:30 Fidnimo, dadka degan Qardho ay dibada u soo baxay si ay ugu diirsadaan, Roobabkan oo Muddo Saacado ah soconayey , Roobabkaani ayaan wadan haba yaratee Dabeylo. Waa markii ugu horeysay muddo laga joogo Shan sano ay Roobab ceynkaan oo kale ah ay ka da’aan Magalada…

Roobab kaani ayaa xiray wadooyinka ay ku kala goshaan Gawirada Xamuulka ah tasoo kentay subaxnimadaani in ay baqdaan Gawaari badan..

Mar aan Xiriir dhanka telephoneka ah kula yeeshay Duqa degmada Cisman Buux ayaa wuxuu I shegay in ay Malmahaan dambe ku mashaquulsanayeen sidii wax loogu qaban lahaa wadooyinka Magalada ……..

Ayadoo Gobaha Ganacsiga ay furan yihiin Haba yaratee ma jiraan Dad soconay,

Axmed Sh. Xasan Tajirow

tajirow@hotmail.com

Taftirahii Somalifans.net ayaa koox hubeysan habeenimadii xalay dhaawac u geysteen, iyada oo la doonayey in lagu qaarijiyo meel banaanka ka ah gurigiisa, balse nasiib wanaag waa u badbaaday in kasta oo u xabad kaga dhacday dhanka jilibka, waxa xiligan lagu daaweyn isbitaalka bosaso, waxana mr yusuf cali la aqoon ilaa hada sababta iyo ujeedada loo doonayey in lagu dilo in kasta oo afar cisho ka hor aay boolisku soo weerareen gurigiisa, waxana la aqoon in falkan xalay u la xiriiro kii hore ee booliska iyo in kale

weli boolisku wax jawaab ah kama bixin falkan iyada oo aan la qaban kooxahii dableyda aha ee dhaawaca u geystay taftiraha, waxase qaar ka mid ah eheladiisu ii sheegen in yusuf cali xiligan u wanaagsan yahay in kasta oo dhiig bax xoog leh ku dhacay xalay

somalifans waxay ka xun tahay dilkaasi waxayna ku tilmaami mid aay ka dambeeyen cadowga saxaafada iyo kooxo diidan horumarka yusuf waxayna cadeyn somalifans inaysan joojin doonin hawsheeda shaqo wax kasta oo yimado

Xukuumadda iyo bulshada dalka Denmark ayaa waxay iska-kaa shanaayaan sidii ay sharafta uga qaadi lahaayeen Kutubka Suuban ee Qur’aanka

 Amuurtaan ayaa waxay kusoo aadeysaa xilli ay ummada Islaamka ay aad uga caroonaayaan wax yaabaha xun xun ee ku kaceyso dowladda Daanish-ka ah, iyadoo aysan jirin wax talaabo lataaban karo oo laga qaaday, marka laga soo taga baaqid ay u jeediyeen dadka Islaamka ah

Si kastaba ha’ahaatee ummada Soomaaliyadeed waa in’ay ilgaar ah u yeelataa dowladda Daanishka oo ah cadowgayna koowaad bacdamaa ay meel uga dhacday sharafta Kutubkayna Suuban ee Furqaan.

Madiina Maanka

laacib143@hotmail.com

xigasho www.dhacdo.com

Wasiirka Tamarta Iyo Shidaalka DFKMG ee Somaliya Md. Cabdiwaaxid Cilmi Goonjeex ayaa sii dadban u dhaliilay Maamulka Puntland, isaga oo Yiri ”Waa Sharci darro Heshiisyada Maamulada ka jira somaliya aay la galeen Shirkadaha Shidaalka Wixii ka dambeeyey 1991” Xiligaasi oo aha Waqtigii aay meesha ka baxday Dowladii Dhexe ee Jamhuuriyada Somaliya

Goobjeex ayaa hadalkan ka sheegay Shir jaraa’id oo u maanta ku qabtay Xafiiska ra’iisal Wasaaraha Dowlada Federaalka KMG ee Somaliya Dr Cumar Cabdirashiid Cali

In kasta oo Uusan Md. Cabdiwaaxid Cilmi Goonjeex Sii Toosa U Abaarin Maamulka Puntland, Hadana sii dadban ayuu in badan uga Faalooday Hab Dhaqankooda, Waxana u Wax lala yaabo ku Sheegay In iyada oo Dowlada ka jirto dalka Lala tashan waayo, oo weli lagu sii wodo qabkii Sharci darada aha Iyo Tuugeysiga Heshiisyada lagula jiro Shirkaadaha Shidaalka

Goonjeex ayaa sheegay in Maamulada ka jira Somaliya qeybtood aay Bilaabeen Hawlo baaritaano ah oo lagu Sameynayo Shidaalka Iyo Macdanaha ku jira Degaanadooda, Iyada oo aysan Dowlada Somaliya waxba kala socon Arrimaha, Waxana u ka gabsaday inu Maamulkaasi sidaa gaarka ah farta logu gudayo u Carbabo, In kasta oo Aay Muuqato Inu Maamulkaasi yahay Kan Puntland

Wasiirku Waxa u intaas ku daray In Aysan Maamulada is biday Awooda Shidaal Baarista inay leyahiin aysan xaq u lahayn oo Aay heshiisyo Shidaal iyo wixii la mid ah aay geli karto oo kaliya Dowlada Federaalka, balse aysan iyagu Awood u laheyn arrinkaasi

Ugu Dambeyntii Wasiirka Tamarta Iyo Shidaalku waxa u sheegay in aay la xiriireen Qaar ka mid ah Shirkaadaha Shidaalka ka baraya Maamulada iskood Shidaal Iyo Macdan Baarista u woda, Waxana u sheegay inay Shirkaadahaasi ka Aqbaleen inay joojiyan Shidaalka iyo Macdana aay Baaritaanadooda Aay ka wodeen Maamulada Uusan sheegin

Hadalka Wasiirka ayaa ku soo beegmaya iyada oo Maamulka Puntland Iyo weliba Midka Somaliland heshiisyo Dhinaca shidaalka ah la galeen Shirkaado Ajaanib ah oo fara badan, Kuwasi oo Xiliganba Maamulka PL Iyagu ka woda Hawlo Baaritaano ah in kasta oo aay Muddoyiinkan dambe Shaqadoodu Istagtay

Guddoomiyaha xisbiga UCID Eng Faysal Cali Waraabe ayaa hanbalyo u diray Guddoomiye ku xigeenka baarlamaanka Kenya Faarax Macalin oo difaacay socdaalkiisii uu somaliland ku yimid dabayaaqadii sanadkii hore ee 2009-kii oo shalay eedo uga soo jeediyey wasiirka arimaha dibada ee Kenya inuu taageeray gooni isku taaga somaliland, jawaabihii uu Faarax Macalin ka bixiyey waraysigii xalay uu la yeeshay tifaftiraha laanta afsomaliga ee BBC-da Yuusuf Garaad Cumar, ayuu sidoo kale ku sheegay in wariyahaasi waji gabax kala kulmay. Waxa kale oo uu gudoomiyaha UCID Yusuf Garaad ku Eedeeyey inuu geed dheer iyo geed gaabanba ugu taagan yahay xumaynta Somaliland, kuna tilmaamay mid idaacadii ka dhigay mid loogu adeego kooxaha ku dagaalamaya Somalia qaar ka mid ah

Guddoomiyaha UCID waxa uu sidaasi ku sheegay mar uu xalay khadka telefoonka kula soo xidhiidhay wargeyska Haatuf, kaas oo uu si adag jawaab ugaga bixiyey eedaha loo jeediyey Guddoomiye ku xigeenka baarlamaanka Kenya Faarax Macalin ee lagu haysto socdaalkii uu ku yimid Somaliland, kuna tilmaamay shakhsi geesi ah oo xaqiiqda aan iska indha tirin isagoo arintaa ka hadlaayana waxa uu yidhi ”Waxaan halkan tahniyad uga dirayaa anigoo ku hadlaya magaca xisbiga UCID iyo Taageerayaasha balaadhan ee dalka iyo gudihiisa iyo dibadiisa kala jooga, Gudoomiye ku xigeenka baarlamaanka Kenya Faarax Macalin sidii geesinimada lahayd ee uu uga hadlay una difaacay socdaalkiisii uu ku yimid dalka iyo Yuusuf Garaad oo isaguna ku sifoobay ”Dhidar xabaalo qodaa qudhun buu uga dhaadhacaa” kuna caanbaxay xaasidnimada iyo xumaynta Somaliland, waraysigii uu la yeeshay Faarax Macalina waji gabax kala kulmay shaqsigaasi ina Garaad oo isagu ah mid xaasidnimo iyo cuqdad uu u qabo Somaliland ay ka soo ifbaxayso, mudadii uu idaacada tifaftiraha ka ahaana ka dhigay goob uu Somaliland ka colaadiyo oo uu koox ugu adeego, waxaanuse leenahay Somaliland kuma baabiin kartid xiqdigaa iyo buqdigaa aad ka wado BBC-da ee isdabo qabo ayaanu ku leenahay iyadoo hooyadaa iyo ehelkaagiiba ay u soo qaxeen Somaliland, hadana waxa nasiib daro ah inaad xumaynta Somaliland uun ka shaqaynayso, wasiir khaarajigan kenyana waxaanu leenahay dalkayaga waxba kama sheegi karo nin magac sharmuuto lihi, Faarax Macalina waxaanu leenahay waa nin aqoon iyo waayo aragnimo dheer u leh Somaliland sharaf iyo qadarin wayna u leh shacbiga reer Somaliland iyo taariikhda faca wayn ee dalka iyo dadka reer Somaliland

Wargeyska Haatuf

Wasiirka Arrimaha Dibada ee Kenya Moses Wetangula ayaa sheegay in Safarkii Gudoomiye ku Xigeenka Baarlamaanka Kenya Faarax Macalin ee Somaliland dib loo Eegi doono, Isaga oo sheegay in Sidoo kale la baari doono Sababaha u Faraax Macalin u booqday Magaalada La isku heysto ee Laascanood, Iyo weliba Hadalo u ka yiri Maxfalada Magaalada Hargeysa, Hadalkan ka soo baxay Dowlada Kenya Gaar ahan Wasiirka Arrimaha Dibada ayaa ku soo beegmaya iyada oo Maamulka Puntland 29 Bishii December Ee Sanadkii hore Waraaq Dacwad ah u gudbiyey Dowlada Kenya taasi oo u kaga cawday Booqashada Faarax Macalin ee Magaalada Laascanood

Faarax Macalin ayaa gaaray Somaliland 22 Bishi December ee Sanadkii hore waxana u booqday degaano fara badan oo ka tirsan Dhulka Somaliland isagoona la kulamay Masuuliyiinta ugu sareysa Dowlada Somaliland Iyo weliba Asxaabta Mucaaradka, Waxana booqashadiisu u aheyd Xukuumadda Riyaale guul Siyaasadeed

Xoghayaha Arrimaha Gudaha Dalka Ingiriiska Alan Johnson ayaa maanta war qoraal ah oo u soo saaray ku sheegay in Ururka Alshabaab laga mamnuucay dalka Britain, Mr Johnson ayaa sheegay in Alshabaab yahiin koox Argagaxiso ah isla markana Dalka Ingiriiska aay ka yahiin Mamnuuc, qofkii lagu Ogado inu xiriir la leyahana ay tahay dambi la mid ah Sidaa Qof xiriir la leh Alqacida

Johnson ayaa sheegay in Ururka Alshabaab Cidii lagu Ogado inay xiriir la leedahay talabo laga qadi doono, In kasta oo Mamnuucida Alan Johnson aay u bahan tahay Ansixinta Baarlamaanka Britain, kaasi oo la filayo inu isaguna Arrinka Ansixiyo

Mamnuucida Ururka Alshabaab laga mamnuucay dalka Ingriiska ayaa waxa soo dhoweeyey Dowlada Federaalka KMG ee Somaliya, Waxayna sheegtay in warkaasi ka soo baxay Boqortooyada Ingiriisku yahay war lagu farxo, Sidoo kale Mamnuucida Alshabaab ee dalka Ingiriiska ayaa ku soo beegmeysa Iyada oo Madaxweyne Sheekh Shariif ku sii jeedo dhanka Dalka Ingiriiska oo la filayo inu kulamo kula qatay Madaxda wadanka oo u ugu horreyo Ra’iisal Wasaare Gorden Brown

Alshabaab ayaa hore uga Mamnuuc aha Dalka Mareykanka iyo weliba Wadamo kale oo Yurub Iyo Africa-ba ah

Axmed Madoobe Ayaa ku Eedeyey Alshabaab inay ka leexdeen Jidkii Jihaadka waxa u ugu yeeray, isaga oo sheegay Ku Hanjabay inay Ugaarsan doonan Saraakiisha Iyo Madaxda Alshabaab Meel kasta oo aay ku sugan yahiin, Hadalkan ayuu ka sheegay Shalay isaga oo Warbaahinta Shir Jaraa’id ugu qabtay khadka Telfoonka

Axmed Madoobe ayaa sheegay in Alshabaab Iyo Maleeshiyadiisa aay ka dhexayso Il Iyo Arragti, waxana u sheegay inu kula dagaalami doono goob kasta, isagoona hoosta ka xariiqay in dagaalka aay kula jiran Alshabaab xiita gaarsiin doonan Magaalada Muqdisho, Waxana u Sidoo kale sheegay in aay dhowaan la wareegi doonan Magaalada Kismaayo oo hore loga qabsaday

Saxaafada oo Weydiisay Axmed Madoobe halka uu ku sugan yahay ayaa sheegay inu xiligan joogo degmada Afmadow, Balse warar lagu kalsoonan karo ayaa sheegay in Axmed Madoobe iyo Ciidamo u woto aay u gudbeen dhanka Kenya, kadib markii laga saaray degaanka Diif ee Gobolka Jubbada Hoose

Sheekh Yusuf Maxamed Siyaad Indho Cadde Wasiiru Dowlaha Gashandhiga Dowlada Federaalka KMG Oo maanta Shir jaraa’id ku qabtay magaalada Muqdisho ayaa ugu baaqay Hay’ada WFP inay hawsheeda shaqo ka sii wodato degaanada aay ka taliso Dowlada Somaliya, Isaga oo sheegay in Aay Ammaanka Hay’ada Aay iyagu suugi doonan

Indho Cadde Ayaa sheegay In Hadii WFP aysan ka hawlgeli karin goobaha Shabaabku ka taliyan Aay ka hawl geli karan goobaha Dowladu ka taliso sidaa u hadalka u yiri

Sheekh Yusuf Indhacadde Ayaa Sidoo Baaq u jeediyay Dowlada Puntland Iyo Jamhuuriyada La Baxday Somaliland kaasoo ku aadan in ay adkeystaan Ammaankooda, isagoo si gaar ah farta ugu fiiqay Dhinac Puntland oo uu sheegay in Mudooyinkii ugu Dambeeyay ay ku soo kordhayeen falal Ammaan daro kuwas oo u Muqaal Eeg kuwa ka socda Konfuurta Somaliya

Hadalka Sheekh Yusuf Indhacadde ayaa ku soo beegmaya iyada oo Xarakada Alshabaab aay ka mamnuucaday goobaha aay ka taliso Hay’ada WFP oo aay ku tilmaamtay Xarakadu mid Caqabad ku ah Beeraleyda Somaliyeed Iyo Dalagooda, iyadoona Sidoo kale Dignin u dirtay dadka u Shaqeya Hay’ada oo aay sheegtay in Meel kasta oo aay joogan hadii aay faraha kala bixi wayaan Shaqada Hay’ada inay qoorta u dheereyn doonan

Sheekh Cabdi Xaq oo ah Qaadiga Guud ee Maxkamada Shabaabka Magaalada Muqdisho ayaa sheegay in 6 Dhalinyarada ah ee maqan aay jiran dhanka Dowlada oo aay halka u baxsadeen, Isaga oo sheegay in kuwasi qirteen inay dambiyada galeen ayna ku biirren dhanka Dowlada, Isaga oo Sidoo kalena sheegay 10 Dhalinyarada ah ee aay hada gacanta ku hayan aay Shan ka mid ah Qirteen Dembiyada aya galeen kuwasi oo ku Andacooday in Xoolaha aaya dhaceen loo woday cadowga Islaamka Sidaa aay sheegteen, Halka Shanta kalena aay Ankireen

5 Dhalinyarada ah ee qirtay Dembiyadooda ayuu Qaadiga Maxkamada Shabaab Sheekh Cabdi Xaq waxa u ku xakumay mid kasta Hal Sano oo Xariga Ah Iyo Weliba Tacsiir, Halka Shanta kalena u Fasaxay kadib markii u sheegay in wax Cadeyn ah lagu wayey balse waxa jiri doonta Dhaarin

Dhalinyaradan Ayaa Sanadkii hore dhacay Xoolo Aay leyahiin Ganacsato ka tirsan kuwa Bakaaraha

Ugu yaraan Saddex Caruur ah ayaa ugu geeriyooday Isbitaalka Degmada Afgooye ee Gobolka Shabeelaha Hoose Cudurka Shuban Biyoodka oo halkaasi ka dilaacay, Waxana la sheegey ilaa 14 kale aay la ildaran yahiin Isla Cudurka Shuban Biyoodka ayna u jiifan Isbitaalka Magaalada oo hada lagu dabibayo

24 Saac ee ugu dambeysay ayaa Isbitaalka Magaalada waxa la soo dhigayey dad isagu jira Caruur iyo Dad wayeel ah kuwasi oo la ildaran Cudurka Shuban Biyoodka

Shuban Biyoodka ayaa ah intaa badan mid ka dilaaca degaanada xiliyada Xili Roobadka waxana u galaafta Nolosha Caruur badan

Hadalka Xildhibaanada Ayaa ku soo beegmaya iyada oo Khilaafka Ra’iisal Wasaaraha Iyo Gudoomiyaha Baarlamaanku U Cirka isku sii shareerayo, Waxana Xildhibaanadu u kala Jabeen Qaar Taageersan Ra’iisal Wasaaraha iyo kuwa Taageersan Gudoomiyaha Baarlamaanka

Kuwa Taageera Ra’iisal Wasaaraha ayaa iyaguna dhinac kale woda Qorshe lagu doonayo in Xilka loga qado Gudoomiyaha Baarlamaanka isla markana loo doorto Gudoomiye Cusub

Gudoomiyaha Baarlamaanka Ayaa isagu wota Koox yar oo Xildhibaano Ah, Waxana Xusid mudan in Ra’iisal Wasaaraha u garab tagan yahay oo u la safan yahay Madaxweyne Sheekh Shariif

Ma’aha Khilaafka ra’iisal Wasaaraha Iyo Gudoomiyaha Baarlamaanku mid xiligan Bilowday, ee waa mid Soo bilowday markii koox taageerta ra’iisal Wasaarahu aay sheegen in Gudoonka Baarlamaanka Waqtigiisi dhamaaday

”Waxan ka soo qaxay Xaafada Hawlwadaag ee Magaalada Muqdisho, Waxan hada joogna Degmada Luuq, Waxan ka cabaneyna Hooy la’aan Iyo weliba Waxbarasho la’aan, Waxana ku sugan nahay degmada Luuq Maalintii waxan ku jirna ka gabashada Qoraxda, Habeenkiina Dabayl Ayaa Meel aan ka galno Heysan, Balse taasi Welwel xoog lehba naguma heyso ee Waxa Welwelka Xooga leh nagu haya waa Waxbarasho la’aanta Ubadkeena” Ayey Tiri Faadumo

Ubadka Somaliyeed ayaa ah isagu midka ugu badan ee khasaaraha dagaaladu soo gaaro, iyaga oo ku waayey dagaalada ka socda Dalka Somaliya Waxbarashadoodii Iyo Mustaqbalkoodii

Taliyaha Ciidanka Badda Dowlada Federaalka KMG Admiraal Faarax Qore ayaa ku Eedeyey Ciidanka Isbahaysiga Ee La dagaalanka Burcad Badeeda kuwasi oo ku sugan Xeebaha Somaliya Wax qabad la’aan, Isaga oo sheegey inay xeebaha Somaliya aay ku Joogan Ogolaansho Dowlada Federaalka KMG

Waxa u Sheegay Admiraal Qore in Ciidankan ku Sugan Xeebaha Somaliya ilaa hada aan loo jeedin wax qabad dhab ah oo aay dalka ka qabteen, isla markana waxa u hoosta ka xariiqay in weli aay sii socoto Dhibaatadii Burcad Badeeda

Dhanka Kale Taliyaha Ciidanka Badda Somaliyeed Admiraal Faarax Qore ayaa ugu baaqay kooxaha Burcad badeeda ah ee heysta Lamaana Birtish-ka ah ee Paul Iyo Rachel Chandler inay sii dayaan

18, February sanadii 2006 ayey aheyd markii Magalada Muqdisho lagu dhisay “Isbahaysiga soo celinta nabada iyo ladagaalanka Argagaxisada” Allience for restoration of peace and count Terrorism (ARPCT).

Waxaana ku mideysnaa Xisbigaas in ka badan 10, kamid ah Hogaamiyo kooxedyadi ugu caansanaa Koonfurta Soomaaliya, kuwaaso xiligaas ku faani jiray awood buuran oo ay ku maamulayeen qeybo badan oo kamid ah gudaha magaalada Muqdisho iyo qaar kamid ah Gobalda ku yaalo Koonfurta Wadanka Soomaaliya

Xiligii la dhisayay Ururkaan oo ku adaneyd Bishaan february, sanadii 2006 waxaa ka jiray gudaha Caasimada Soomaaliya abaabulo faro badan oo ay wadeen kooxo isku tagay oo Wadaado ah, kuwaaso xiligaas bilaabay iney ka dhisaan magaalada Muqdhisho Maxaakamado Islaami ah oo markii hore ku biloowday hab Qabiil laakin marki danbe isku badalay Midowga maxaakimta Islaamiga “Islamic court union” (ICU).

Xisbiga so celinta nabada iyo la dagaalanka Argagaxisada ayaa loga dhawaaqay dhismihiisa Magaalada Muqdhisho gaar ahaan dagmada Deyniile balse waxaa isla maalintaas ayana lagu dhisayay mid kamid aheyd Maxkamadihii Islaamiga meel anan ka fogeyn goobta lagu dhisaayay Xisbigaas, ayadoo Maxkamadaasna laga dhisay Kulayadii Jala Siyaad oo anan wax badan ka fogeyn halka Ururkaas looga dhawaaqayay,

18,02.2006 oo aheyd ku dhawaaqistii Xisbigaan waxaa sidoo kale dhacay Magaalada Muqdhisho Dagaal qasaaro sababay oo dhex maray xubno ka tirsan Ururka la dagalanka Argagaxisada oo isla maalintaas lagu dhawaaqay iyo qaar kamid ah Midowgii Maxaakimta Islaamiga, balse inta badan dadka Soomaaliyeed ayaa waxey ku soo baraarugeen, dhismaha Xisbigaan oo ka duwanaa Xisbiyadii hore ee Soomaaliya laga dhisi jiray, maadaama uu watay magac ay qalad ka fahansan yihiin dadka Soomaaliyeed, ahna “la dagaalanka Argagaxisadda” kaasoo ay u arkaan Madaxdii Maxaakiimta in loo adeegsanaayo Xisbigaan in lagula dagaalamo Culumada Soomaaliyeed, sidoo kale qaar kamid ah dadka Soomaaliyeed ayaa ayagana ka aaminsanaa Wadamada reer Galbeedka in ay Argagaso ku tilmaamaan shaqsiyaadka Islaamiga ah ee ay rabaan iney ka taqluusaan.

Xubnaha ku midobay dhismaha ururkaan ayaa waxa ay ka koobnaayeen 11, Masuul ayadoo markii horana ay dhiseen Ururka Sideed Masuul halka sadexda kalana ay dib oga sii darsameen.

Xubnihii marka hora dhisay ururka waxey kala ahaayeen sida tahan.

1: Cabdirashiid Shire ilqeyte

2: Cabdishukri Cali Xirsi

3: Cumar Maxamed Maxamud (Cumar Finish).

4: Cabdi nuure Siyaad (cabdi waal).

5: Bashiir Raage Shiiraar

6: Bootaan Cise Caalim

7: Maxamed Qanyare Afrax

8: Muuse Suudi Yalaxoow

Xubnahaas ayey ahaayen kuwii marka hore ku dhawaaqay dhismaha Ururka soo celinta nabada iyo ladagaalaanka Argagaxisada balse waxaa ayana ku soo biray oo ka dhigay tirada Hogaamiyaasha ku midobay Xisbigaas 3,sadex masuul oo kale, kuwaaso kala ahaa.

9: C/xasan Cawaale Qeydiid

10: Cise dheere iyo

11: Maxamed Cumar Xabeeb (maxamed dheere)

Waxeyna ahaayeen 11,kaas xubnaha joogtada ah ee ay ka koob-naayeen Madaxda Xisbigaas ayadoo Afhayeena uu u ahaa Xuseen Gutaale Raage.

bale waxaa qaab hoose kula shaqeyn jiray Xisbigaan masuuliyiin faro badan oo ay kamid ahaayeen, C/qaadir beebe iyo Nuur daqle,

oo ayaguna ka mid ahaa Hogaamiyaasha hor boodaayay Siyaasada Soomaaliya.

Mudo shan bilood ah ayuu jiray Xisbigaan ka hor intii aynan u awood sheeganin Xogagii midowga Maxaakiimta oo gud ahaa dagaal oga saaray Xubnihii ku midoobay Xisbigaan gudaha Magaalada Muqdhisho iyo qaar kamid ah Gobalada ku yaalo Koonfurta Soomaaliya.

Xiliyadii ay jireen ururkaan waxey la galeen dagaalo qaraar ciidamadii Midowga Maxaakiimta oo xiligaas uu Af-hayeen u ahaa Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo hada ah Madaxweynaha DFKG ee Somalia.

Waxaana laga xasuusan karaa Dagaaladii ku dhex maray gudaha Magaalada Muqdhisho ciidamadii Maxaakiimta iyo kuwii Isbahaysiga oo dhowr dagaal iskaga hor yimid waxaana kamid ahaa dagaladaas kuwii ka kala dhacay deegaanada Gal-Galato, Sii-sii, Hotel Saxafi, Kulayada Jaalee Siyaad, Kaaraan, Deyniile, Basro, Seybiyaano, Banaadir, balcad iyo Jowhar. Ayadoo dagaalo kalana ay ka dhaceen Gobalada Hiiraan iyo Gobalka Shabelada dhexe iyo Gobalda Dhexe, xili ay halkaas baxsad ahaan u tageen Xubno kamid ah Xisbiga oo Muqdhisho ay ka saareen kuwii Midowga Maxaakimta oo markii danbe xaqiiyay gacan ku haynta gobihii ay ka talin jireen madaxdii ku midobay Isbahaysigii soo celinta nabada iyo ladagaalanka Argagaxisada.

Sidoo kale Reysal wasaarihii xiligaas ee Xukamadii Somalia Cali Maxamed Geedi ayaa Dhamaan ka qaaday xilkii ay dowlada u hayeen xubnihii ku jiray Ururkaas, kadib marki ay ka dhaga adeegeen iney tagaan Xaruntii Barlamanku uu fadhiyay oo xiligaas aheyd Magaalada Baydhabo,

Xogagii Maxaakiinta ayaa xaqiijiyay iney iney jabiyeen Xubnihii Xisbigaas ayagoona ka dhisay meelihii ay maamuli jireen Hogamiyaasha ka tirsan xisbigaas maxkamado ayaga taabacsan sida maxkamadii Dayniile tii Sayidka iyo midii kaaraan iyo waliba kuwo kale. waxaana la wayay qaar kamid ah Masuuliyiintii ku midoobay Xisbigaas oo la garan wayay meel ay jaan iyo cerib dhigeen mudo bilooyin ah, ayadoo dagaalkii ugu danbayayna labo maalin kadib ay magaalada oga saareen Ciidamadii Maxaakiimta Korneel C/xasn Cawaale Qeydiid, halkaasna uu ku afjarmay Magacii Xisbigaas oo mudo Shan bilood ah ka jiray qaar kamid ah Gobolada Koonfureed iyo Caasimada Soomaaliya ee Muqdhisho.

Hadaba si aan wax badan oga ogaano qaabka Xisbigaas loo dhisay waxaan Wareysi kala yeelanay Masuuliyiintii aas aastay mid ka mid ah oo lagu magacaabo C/shukri Cali Xirsi, waxaana ogu horeyn aan weydiiyay bal inuu noga waramo ujeeda ay Xisbigaas u dhiseen, waxuuna ku jawaabay Cabdishukri sida tan?.

“waxaan u dhisnay Xisbigaas in aan ku ilaalino nabada Somalia madaama aynan jirin Dowlada awood u leh iney nabada ilaaliso oo xiligaas Xukuumadii jirtay ay fadhiid ku aheyd Magaalada Baydhabo, waxaana aan rabnay in aan ka ilaalino Wadanka Soomaaliya dadka Ajanabiga ah ee dibada oga imaanaayo Dalkeena Soomaaliya, kuwaasona saan saantooda markaas laga dareemay Muqdhisho, markaas kadib waxaan rabnay inaan u raadino Dalka Dowlada loo dhan yahay.

Najax: ujeedada aad u dhisteen Isbahaysigaas, ma la is dhihi karaa waxey aheyd, sidaad oga hortagt laheydeen Xogagii Midowgii Maxaakinta oo xiligaas ka hana qaaday Koonfurta Wadanka Soomaaliya?.

Cabdishukri: haa, waxaan fahanay anagu in dhibaato ay u horseedayaan Maxaakiimtu Wadanka Soomaaliya maadaama ay gabaad siinayeen dad Ajaanib ah oo rabay iney Dalka qabsadaan, taasoona sababi kareysay in la baabi’iyo Shacabkeena Soomaaliya..Isbaheysigu sidii-saba wuxuu ahaa, Isbahaysiga soo celinta nabad iyo ladagaalanka Argagaxisada, mana aheyn kaliya la dagaalanka Argagaxisada ee nabad soo celin ayaa ku jirtay.

Najax: Ma jirtay cadeyn aad u hayseen in xiligaas Soomaaliya ay joogeen dad Ajanabi ah?.

C/shukri: Waan hay-nay cadeeyn, dadka oo dhana wey ogaayeen, waxaana laga dareemayay Ajaanibta meelo badan oo ay kamid ahaayeen Madaarista qaar kamid ah iyo waliba meelaha ay daganayeen Hayadaha Carabta.

Najax: Manoo sheegi kartaa waxa ay aheyd ujeedada wada mideysay Hogaamiyo Kooxedyada intaas la eg ee Isbahaysigaas kuwada jiray?.

C/shukri: Marka hore waxaan rabnay in Hogaamiyaashu ay heeshiiyaan kadibna waxaan rabnay inaan ka shaqeyno nabada Dalka, dadka aan u sheegno Qatartii xiligaas Soomaaliya ku bilaabaneysay, taasna waxaa idin cadeyneyso dhibka hada Soomaaliya ka dhacay,,Argagaxisada aan xiligaas u sheegeynay dadka Soomaaliyeed ee nalooga maleyay inan been sheegeyno, waad aragtiin in Ninki waagaas ugu sareyay Maxaakiinta oo hada Madaxweyna ah, waa Sheekh Shariife uu hada mar kasta sheegaayo in Wadanka Soomaaliya ay Argagiso joogto oo Wadanka hada la haysto asagoona inkiraayo waxii hore ee uu sheegi jiray

Najax: Dowlada Mareykanka ayaa la sheegay iney iska laheyd Dhaqalaha iyo Fikrada Isbahaysigaas taas maxaad ka ledahay?.

C/shukri: Dhaqaalo aan Mareykanka ka helnay ma jirto, laakin fikir iyo wada tashi wuu nagala dhexeeyay Mareykanka waxaana isku daynay anagoo Soomaali ah inaan dalka dajino, markaas Beesha Caalamku waxey soo jediyeen in Wadanka Soomaaliya lo fasaxo Dowlada Ethiopia si loogu qabto Somalia, laakin anagu waxaan niri anaga ayaa ku filan oo Wadankeena dajin karna ee ha nalaga war-sugo, hadii howshaas ay fuli laheyd waxii dhaqaalo iyo tasiilaad ah oo loo bahdo markaas kadib ayey noo bilaaban laheyd madaama ay Aduunka ka jirto in la taageero Dowlada kasto ama qof kasta oo wax qabta, laakin anaga ayaa jeebkeena iska xil qaameynay si aan dalkeena wax ogu qabano, si Soomaalinimo ah.

Najax: Madigowgii Maxaakimta waxey idinka saraan Magaalada Muqdhiso ayagoona awood idiin shegtay, Isbahaysigiina ma halkaas ayuu ku burburay misa wali wuu jiraa?.

C/shukri: maya, Isbahaysigii wuu burburay, waxaana kenay in ay naga saaraan Magalada Muqdhisho, xogagii Maxaakimta oo ahaa kuwo is diyaarinayay ilaa 1996 anaguna waxaan aheyn kuwo xiligaas bilaabmaya, waxeyna ahaayeen kuwaas kuwo gacanta ku hayay Waxbarashadii iyo Ganacsigii oo mudo Shan sano ah ay maamulayeen.

Najax: Magaca Argagaxisada ayaa la idinku eedaynayaa inaad Soomaaliya keenteen madaama xiligaas ka hor anan Soomaaliya laga hadal haynin in Argagiso ay joogto, marka so idinka masuul kama tihiin arintaas?.

C/shukri: Isbahayesigaan waxuu ahaa so celinta nabada iyo ladagalanka argagaxisda, hadii aan kasoo qabto qodka ah ladgaalanka argagaxisada iskama imaanin ee waxaa laga ansixiyay Golaha amaanka waxaana qaatay caalamka oo dhan oo ay kamid ahayeen Wadamada Islaamka oo Sacuudiga uu kamid yahay, sidoo kale waxaa kaloo saxiixay oo Xafiisyo loga furay Somaliland iyo Putland markaas xamarna waxaan damacnay inaan anagu ka qabano dhibatada laga soo xawilay Wadama shisheye, Muqdhishana aynan u noqonin meel ay dad shisheeye ah ku hardamaan.

Najax: Xiriir ma idin kala dhaxeeyay Xafiisyada aad shegtay in laga furay Somaliland iyo Putland?.

C/shukri: maya, ma jirin wax xiriir ah oo nagala dhaxeyay.

Isku so wada duuboow mudo shan bilod ah oo ay jireen isbaheysigaas ayeynan jirin wax ay qabteen, inkasto aynan jirin xitaa fursad ay u helaan in ay wax ku qabtaan, waxaana aad loga mucaaraday Magaalada Muqdhisho oo aheyd halkii laga dhisay ayado dadkuna ay nacbeysteen Magaca ladagaalanka Argagixisada walow qaar kamid ah hogaamiyaashaan lagu xaman jiray in ay dad Wadaado ah ay ka dhoofin jireen gudaha Magaalada Muqdhisho ayagoo hab Ganacsi ahaan ah ugu ib gen jiray meelo ka baxsan Soomaaliya.

Hada waxey ka jiraan Ururo la mid ah kii laga dhisay Koonfurta Soomaaliya 18,february,2006 mudo hada laga joogo Shan Sano Gobalada Waqooyi Bari Somaliland iyo waliba Gobalada Bari ee Putland kuwaaso aynan dadku la dhacsaneyn sida ay wax uqabtaan, waxaana ayagana lagu xantaa iney ku shaqeeyaan dano shisheeye oo aynan ku shaqeynin dano dad Soomaaliyeed.

Abdisalan Mohamed Ali.

Najax.usa@hotmail.com

Nairobi – Kenya

Hobyo Net

Ururka Xizbul Islaam ayaa beeniyay eedeeyn dhawaan ay usoo jeedisay Alshabaab, oo ahayd inay ka danbeeyeen qaraxyo ka dhacay goobaha mucaaradku ay ka taliyaan ee magaalada Muqdisho

Afhayeenku waxa uu sheegay in dhacdooyinkaasi ay ahaayeen kuwo khilaafsan, wax uu ugu yeeray mabaa’diida ay ku shaqeeyaan, isagoo ka gaabsaday in uu sheego cidda ay ku tuhmayaan

Shalay galinkii dambe ayay aheeyd markii afhayeenka Xarakada Alshabaab Sheekh Cali Maxamud Raage uu sheegay in qaraxyadii ugu dambeeyay ee ka dhacay Suuqa Bakaaraha iyo hareerihiisa ay ka dambeeyeen qaar ka mid ah dhinacyada ka soo horjeeda dowladda Federaalka KMG ee Somaliya

Maalmihii u dambeeyay ayaa qeybo ka mid ah gudaha Suuqa Bakaaraha iyo Nawaaxigiisa ka dhacayay qaraxyo culus oo qaarkood saameeyay goobo Ganacsi oo kuyaala gudaha Suuqa Bakaaraha kuwaasi oo ilaa iyo iminka aan si dhab ah loo ogeyn cida ka dambeysa

Salaax Nuux Badbaado oo horay uga mid ahaa mudanayaasha Baarlamaanka islamarkaana dhawaana isaga baxay Baarlamaanka Dowlada Federaalka KMG Ayaa ku Eedeeyay Gudoonka Baarlamaanka in danahiisa gaarka ah uu u isticmaalo sharciga Baarlamaanka

Ka dib shir Jaraa’id oo maanta magaalada Muqdisho ku Qabtay Ex Xildhibaan Saalax Nuux Badbaado ayaa waxaa uu sheegay in baarlamaanka ay ka dhexjirto sharci daro islamarkaana aysan jirin wax sharci ah oo ay ku dhaqmaan hogaanka sare baarlamaanka Dowlada Federaalka KMG

Saalax Badbaado ayaa waxa uu ku Eedeeyey Gudoomiyaha baarlamanka KMG Aadan Maxamed Nuur Madoobe isaga oo ku Eedeyey inuusan ku dhaqmin sharciga Baarlamaanka, hadii u ku dhaqmana u yahay mid u dantiisa ku woto

Hadalkaan maanta uu sheegay Saalax Badbaado ayaa waxa uu imaanayaa xilli dhawaan uu si rasmi ah u shaaciyey in uu isaga baxay baarlamaanka Dowladda KMG ee Somaliya, isagoo sheegay in uusan Aqoonsanayen baarlamaanka Dowlada Federaalka KMG oo u hore uga tirsana

Xildhibaan Xaawo Cabdullaahi oo maanta la hadashay Saxaafada ayaa sheegtay in Isbuucyada soo socda Aay lacag iska Uruurin hadii aay yahiin Mudanayaasha Baarlamaanka Somaliya isla markana aay lacagta siin doonan Sidaa aay hadalka u dhigtay kooxaha burcad badeeda Somalida

Sidoo kale Xildhibaanad Xaawo waxay ugu baaqday Jaaliyadaha dibada inay lacag iska soo ururiyaan sii loo sii daayo Lamaanaha Birtish-ka ah ee lagu heysto Degaanka Xarardheere ee Gobolka Mudug

Lamaanaha Birtish-ka ah ee Paul Iyo Xaaskiisa Rachel Chandle ayaa laga soo Afduubtay Xeebaha Jasiirada Seychelles Bishii October 23-keedii, waxana Dhowaan dhakhtar booqday u ka dayriyey Xaaladooda, Waxa jira Dadaalo badan oo logu jiro sidii dadka loo soo siideyn laha taasi oo aay Wodan Jaaliyada Ingiriiska ee Somalida iyo Weliba Xiligan oo Xildhibaanada Dowladu ku soo biireen

 Gabadhan yar oo la sheegay in ay ku dhaawacantay duqeymihii Madaafiicda ahaa ee Bishii Janaayo loo geystay xaafada Suuqa Xoolaha gaar ahaan deegaanka Buulo Bareey ayaa waxa ay sheegeen qaar kamid ah Dhaqaatiirta Soomaaliyeed in aan waxba looga qaban Karin gudaha dalka Soomaaliya sida uu inoo sheegay Aabaha Dhalay Raxmo Cali oo ah gabar da’deeda uu ku shegay in ay tahay 1-sano islamarkaana la liidata dhaawacyadii soo gaaray

Aabaha Dhalay gabadhaasi Dhiban oo lagu magacaabo Cali Xuseen Maxamuud ayaa waxaa uu sharaxaad ka bixiyay sida ay xaaladeedu tahay gabadhan dhibaateysan

Waxa uu sheegay in Gabadhan ay dhaawacantay 31-kii Bishii Janaayo ee la soo dhaafay isagoo sheegay in ay ku dhaawacantay deegaanka Buulobareey oo katirsan Xaafada Suuqa Xoolaha ee degmada Hiliwaa.

Wuxa uu tilmaam ka bixiyay meelaha ay gabadhan dhaawaca ka qabto isagoo sheegay in ay dhaawac ka qabto dhowr meelood oo ay kamid yihiin Dhabarka, Lugta Bidix, iyo Caloosha hase ahaatee waxa uu sheegay in ay ugu darantahay dhaawacyo ka soo gaaray xubinta taranka iyo Caloosha, isagoo intaasi sii raaciyay in gabadhaasi in aysan awoodin in ay ceshato Kaadida iyo Saxarada.

Sidoo kale waxa uu tilmaamay Aabaha dhalay gabadhaasi in gabadhani ay qeyb ka aheyd qoys ka koobnaa ilaa 6-xubnood kuwaasi oo dhaawac uu ka soo gaaray duqeymihii kol hore loo geystay xaafada Buula bareey ee degmada Hiliwaa, waxaana uu xusay in dhaawac uu soo gaaray Hooyada dhashay gabadhaasi iyo gabar kale oo ay walaalo yihiin gabadhan yar oo iyana dhaawac uu ka soo gaaray Isha isagoo tilmaamay in gabadhaasi ay gabi ahaan Isha ka baxday.

Ugu dambeyntii Aabaha dhalay gabadhaasi ayaa waxa uu ka codsaday Umadda Soomaaliyeed ee joogta dalka gudihiisa iyo dibadiisa in ay wax la qabtaan oo ay gacan u fidiyaan maadama buu yiri ay Dhaqaatiirta ku sugan magaalada Muqdisho ay sheegeen in aan waxlooga qaban Karin gudaha dalka sida uu ku cataabay Aabaha dhalay gabadhan dhibtaadu ay haysato.

Inta badan duqeymaha iyo dagaalada ka dhaca magaalada Muqdisho ayaa waxyeelada ugu badan waxa ay ka soo gaaraan dadka birima geedada ah haba ugu badnaadaan Caruurta iyo Haweenka kuwaasi oo mararka qaar ay soo gaaraan dhaawacyo halis ah oo aan waxba looga qaban Karin gudaha dalka