Waxa Maqal kan igu kalifay hadalada Casamida dhexdeeda lagaga hadlayo Maalinkasta, ee ay ka mid ka yihiin waxa ka soo baxaya raga Masuuliyiiyinta ah ee walib dagan maagalada Haryagsa oo ah meeshii diyaarada dagaalku ka kacayeen 1988 hadana ma waxaynu yeelaa oo aqbalaa in mas’uuliyiin Sar sare lagu caayo Maalinkasta Madaxda SNM ugu saraysay ee milgaa Siyasiga ah baray Ummadan intooda badan maha in manta lagu aflagadeeyo oo wax kasta lagula hadlo maha waxa Cismaan Hindi iyo Cali Guray iyo badhasabka Hargaysa afkooda ka soo baxaaya wax qof madaxa oo Mas’uula oo dadka Mustaqbal ka leh in uu waxaa ku hadlo, Mas’uuliyiinta Hargaysa jooga hadii anay afxumadaa joojin ay kula kacayaan Mas’uulyiinta iyo raga caanka ka ah mandaqadan ba, ee waliba madaxda SNM ugu saraysay ahaa waa wax keenaya dagaal danbe oo wadanku galo oo SNM soo nooleeya maanta Siyaad Barre ma haysto wadanka waa beelo isu tagay oo dabin dhowraya dadkaa diifaysan iyo dantooda Nololeed ee qoriga iyo hubka guryaha-yaala is kood u dhigay
Hadaba maha hadhaagii Siyaad barre, in ay moodan ama isdhahaan waa la idinka hadhay, lagama hadhin lagana hadhi mayo oo ragbaa qoraya Taariikh macal ragaa maanta cayayaa.
Waxa fiicnan lahayd in ay ogaadan waxa wadan kan loo soo maray maanta waa ragii SNM Hoos uga foorar sanlahaa Sarakiisha SNM ee wadanka xoreeyay ku waa SNM sheegta ee SNM loo soo Adeegsado hada waa kuwo SNM-ba an ahayn ee basasiinta ahaa barigii dagaalkii in kastoo cabsi ay qabeen anay la hadli karayn, markaa nin SNM si dhaba u ahaa maba cayo madaxda SNM magaalada Hargaysa waa Caasimadii wadanka hada maha in laga dhigo Tuulo reer dago, wayo raga-baa Muj. Siilanyo ku leh Uma dhalan Madaxwaynii Somaliland u horeeyayCabdiraxmaan Tuur alle ha u naxariistee ragbaa Hargaysa lahaa u muu dhalan, hadaba ragaa afxumada la qabsaday ee xaafada Maroodi-jeex ka doobya maha wadan ku Qaranimadiisu meel qudha ee hankiina kor u qaada lana hadha Mustaqbal Siyasadeed.
Xilku waa meertee, Maalinba qabiil baa haya maalinba qolaa haysa cid xoog lagu ma mulayana ma jirto ee ha la ilaashado sharafta mid Gobal, mid Degmo, mid Wadan iyo mid Mas’uul-ba
Hadii madaxda SNM lagu cayo Hargaysa ma waxa lagu soo dhawaynayaa Cali Samatar iyo dhigooda, hadii Hargaysa lagu cayay Cabdiraxmaan Tuur laguna cayo Siilanyo ma waxa lala rabaa in Gen. Moorgal aqalkiisii ku soo labto oo xukumo Mas’uuliyiinta Dhalinyarada dib u baraya qabyalada xag xagashada ah ee suuqa Hargaysa ka socota waa mid Xamar jeclaysiinaysa dadka hadii Hargaysa la isku aflagadeeyo boosaso-ba dad Afsomaliga ku hadla oo waliba waxan gudo iyo waxan galo Taariikh ahaan ii yaqaan baa jooga Madaxwayne Riyaale waa nin mowqaf cad leh oo kursi doonaya Africayala oo waxa uu layimi Siyaasad kumana ceebaysna see raga u dhashay Gobalka Maroodi-jeex xalkoodu waa niman cidla dhexboodaya oo godob sokeeye tuurta u ridanaya oo hadalkooda intaa Xasuus qorka lagu darayo, Siyasaadu waa meerto Siyasaada la iskama daba rido ka u dhintaa is Ciilkanbiya Siyasaada
Hadaba Cisman Hindi & Cali guray Iyo weliba Badhaasabka Hargeysa ee caaya madaxda Somaliland Taarikhda u samaysay ma waxay moodeen Adduunka maanta oo kaliya kama dhacaan niman cidla majarafad caya sida oo an la ogayn waxa waxan ragaa leeyahay waxa jira dabayl Siyaasiya ee ilashada Taariikhda Hargaysana sumcadeeda wax ha u dhimina
MANSADA HADRAAWI EE DHULGARIIR
Axmedow nin dheeraad sitoo dhiibsan baad tahay
Tukalaad u dhaaftaa kolkaad dhaliso tii roone
Dhalintii caleemaha lahayd waygu dheertahay
Dhawr iyo shan dhawr iyo haddana dahwrarba jiraa
Haddaan beegsi kala soo dhexbaxay, tooda meel dhigay
Labadii dhallaanimo lahayd ways dhar urisaa
Berberaawi dhuub iyo ka dhuub waysu dhurannaa
Ilhaamay dhiggaagiyo hablaha dhuude falanqee
Hadduu dhaguxu kala hayb tirsado dheemman baad tahay
Suugaantu waa dhaqan haddana waa sud iyo dhiib
Dhidib iyo lud bay leedihiyo dhaabad iyo meel
Dhuuxuu ka eegaa ninkii dhilan yaqaanaaye
Qofba waa dhankuu ka arko iyo meesha uu dhigo
Dadka dhiiri iyo qawl sanbaa lagu dhacsiiyaa
Sida loo dhahaabu khalqigu ugu dhegtaagaa
Dhunkaal iyo xajiin lama marshiyo dhuumatiyo sheel
Sida dhuuni qaataha murtida looma dheehtiro
Dhiidhiga nin laasimay hadduu dheegto waa halis
Dheeldheelligaa laga jiraa waa la dherersha
Dhexrooriyo waxa lagu hojaa weliba dhaad dhaad
Dhoomaha waxaa laga xushaa teeda dhumucweyn.
Hadalkana nin yidhi waa dhigaa siidhehbaa dilay
Inaan dhaabadeeyaan rabaa dhawr kal dabadeed
Dhaxalkeeda nimankii lahaa way dhebaandhebi
Iyagaa dharaarba intaan dhaafay sii odhan
Gabaygani dhambaal buu sidaa waayo soo dhaxay
Dhulgariirna waa kii la baxay dhalashadiisii
Dhawdhawda qaadkiyo ka culus dhaan wadaa yidhi
Kana dheer is yeelyeelka iyo ii dheh iyo faan
Qof dhabcaala mooyee nin kale waw dhadhamayaa
Xaajada halkaasaan dhigoo dhaabad baw dihin
In la sii dhaqaajay rabtaa dhaygag badanley
Oo loola dhaadhaco halkay dhuux ka leedahay
Waxaa lumay dhudhumintii runtiyo dheeli tirihii
Inta samaha dhuxulayn kartaa waa dhif iyo kow
Dhalool bay isugu biirtay iyo tii dharjo ahayd
Dhulka wuu ku soo badanayaa baal ku dhooruhu
Dhan-xiiradu haddii ay maqlaan ways dhufanayaan
Sinnaantay dhaliil moodayaan tii ilaah dhigay
Dhinacay ka joogaan sharciga waa dhis foorara
Marka ay dhanaaniga gashiyo dhiibta kala guurka
Dhiillaha nin buuxshaa ma jiro dhacart jiilaal
Dhirin-dhirintu waa shay sanoo lagu dhabriiraa
Hal dhabaalahaa awgaayow tii dhamayd geliye
Hays dhigan nin nooloow hiddadu waysu dhimataa
Hadalkana nin yidhi wa dhigaa siidhehbaa dilay
Inaan dhaabadeeyaan rabaa dhawr kal dabadeed
Dhaxalkeeda nimankii lahaa way dhebaandhebi
Iyagaa dharaarab intaan dhaafay sii odhan.
Laan dharab ka toostiyo hibooy dhool cas baad tahay
Dhalankaagu waa luulka iyo dhirahay yaaquu
Malaa roob la dhaca waad taqaan dhiinka jookha leh
Dhalankiisa shaygaa gobta ah waad u dhigantaaye
Dhibic iyo cadceed looshan iyo dheel gu’baad tahay
Qurux iyo dheg baad leedihiyo dhaabad iyo sees,
Dherer iyo laf baad leedihiyo dhaygag iyo yaab
Dhebi heeg u baxay baad ka tahay dhoobo jiifyada
Dhul fog baad ka laacdaa sidii dheenta laalida
Ruuxii ku dhawraa si buu kuugu dhegayaa
Dhabeelnimana way kugu jirtaa dhab iyo misaan
Dhiidhiibsigaagiyo haddana dhuda wanaagaaga
Dheehaaga maahee shishaad dhuux u leedahaye,
Dhulka lagama soo qodin dadkee aadan baa dhalay
Adiga iyo hablaa dhinaca kale waysu dhigantaan
Dhud qudhaa ka wadda beeranteen dhaadashada guud
Dhab-dhab baad ku kala leexateen adiyo joog-dheer
Dhawaweylanka waxa kuugu wacan amase dhoohnaanta
Dhab-darrooyinkoodaa qalbigu dhaawac dumayaa
Dhimir bay ku sareen dabool baali kaa dhigay
Dhafoor taabadkoodaa qod-qoday dhabannadaadiiye
Dhaqaaq joogsiggaagiyo wejiga dhaxanta saar-saaran
Dhadhansiga dareenkaa ka culus buuro soo dhacay
Intaad adigu dhiilaysan tahay taydu waa dhicis.
Hadalkana nin yidhi wa dhigaa siidhehbaa dilay
Inaan dhaabadeeyaan rabaa dhawr kal dabadeed
Dhaxalkeeda nimankii lahaa way dhebaandhebi
Iyagaa dharaarab intaan dhaafay sii odhan.
Dhaf dhaf iyo hal hays beena baa soo dhab dhabateene
Dhugatiyo cad xaaraan ah iyo dhoohan may cunin
Dhamaas lagu takooriyo ma jirin caado dhaaf kale
Dhab cad iyo ma haysaan daliil meel la sii dhigay
Dhaqankaas canbaarayanayaa saaray dhiillada
Labadii hiyiga dheehi jirey way ka dheertahay
Weligood dhibaadada aduun looma soo dhixin
Dhaan dhaano maahee kashaa dhooli dmood tahaye
Intii aad dhisnaydeen iyagu waa dhur sugayeen
Dhufaannimo hagooglay intaas kula dhex joogeene
Dharaar uun in waa kale beryey dhawrayeen abide
Dhegahay intaas la hadlayeen waa dhab may odhan
Dhibaatadana way eegayeen dhaayihii jirey
Cishaday dhanaan tahay haddii laysu dholol fayto
Dhab u dirirka waa lagu yiqiin dhaanto iyo shiishe
Ragg hadduu dhabiiltamo naftay dhigi yqiineene
In kastuu xiniin dhaafyuhuu dhiirinimo sheegto
Mar haddaan dhalliil lagu gudbayn dhgalsho mooyaane
Dareenkiisu wuxuu dhaadayaa hoos in loo dhigay,
Dhar-dhaarray ahaayeen intaa dheri lahaydeene
Dhaddig iyo labkoodaa ka kale dhinacyo taagnaaye
Ninka ay dhisaan baan isagu tooda dhaydhayin
Gudmahay dhabeeyeen ka badan lag iyo dheeraade
Hadday dhigan lahaayeen mid uun maalba may dhaqane
Dhaxalkiisa may soo xarayn dhogorta xoolaaye
Weligood dhalaal subag ah iyo dhaashi may heline
Dhay iyo karuur labada wel dhoosha may geline
Hadday dhami lahaayeen miduun dhiilba may tolanne
Dhegahooda maag baa qabsaday shayna may dhimine
Sibaa loo dhaliilaa haddana ruuxna may dhibine
Dhuyaal iyo kudaal bay damceen dhiigna may galine
Dhulka waa ka sii guuraayaan ruuxna may dhicine
Dhoof bay ku daasteen inay sibiq dhaqaaqaane
Dhalashada nay dooriyaan bay u dhowdahay
Dhagar inay galaan bay damceen dhaarse may marine
Dhaxaan ogsoonaa halyey dhuuntay keligii
Hadalkana nin yidhi wa dhigaa siidhehbaa dilay
Inaan dhaabadeeyaan rabaa dhawr kal dabadeed
Dhaxalkeeda nimankii lahaa way dhebaandhebi
Iyagaa dharaarab intaan dhaafay sii odhan.
Godka dhidarka beelaha qotow dhowr kal baa hadhaye
Hadduu dhiillo leeyahay dulmigu waad ka dheregteene
Intaad weel manno ah dhaamiseen waa dheg weyntahaye
Dhanihii bad weyntiyo yuryuran waydinkiii dhuraye
Ulihii dharkaynkiyo cayada waydinkii dhilaye
Dhamacdiyo dabkaad quudateen maahadhalanteede
Dhayl maaha maalmaha intaad guulo dhigateene
Sabirkiina dheer iyo xaqaa tiina soo dhicine,
Adduunyada ninkii dhalad yaqaan waw dhab tiriyaaye
Dhibaatiyo waxaa lagu yaqaan teeda dhinac taale
Markaasay is dhaaf dhaasiaa\ labada dhoomoode
Meel dhowna wuu kula kulmaa kay ka dheertahaye
Meel dheerna way kala taagan kay ku dhowdahaye
Nin xaqiina meel hoos dhigay tiisu waa dhedo,
Xumaantana wanaag baa dhaxlee wayda haw dhimane
Naftu dhaaba dhaabaha hiyiga way ku dhacantaaye
Kol haddii dhabbada loo qorqoro way ku dhilantaaye,
Mar haddii qalbiga ciil dhufasado dhaaftay taladiiye
Sidxa dhooddi meerkii taleex haw dhaqaaqina
Dhirbaaxooyinkii quudhsigaa dhuunta yuurura’e
Haddii dhagar inaad gaysataan laabtu dhigi waydo
Sidaad dhaab u soofaysateen haw dhabaynina
Cishadaad wax dhiilayn kartaan dhaafa tii culus
Dhanka eebahay xiga adduun wayska dhalanteede.
Hadalkana nin yidhi waa dhigaa siidheh baa dilay
Inaan dhaabbadeeyaan rabaa dhawr kal dabadeed
Dhaxalkeeda nimankii lahaa way dhebaan-dhebi
Iyagaa dharaaraba intaan dhaafay sii odhan.
Dhab dhabluhu markuu yimi arlada may dhammayn talo
Waatay dhufaannadu khalqiga soo dhex geliyeen
Waa kii dhammaastiyo falkiyo keenay dhallanteede
Waa kii dhibaabada la yimi dheegga dheegaha
Waa kii dhufaysyada qotee dhoombir soo rogaye
Maatay dhankaas iyo dhankaas baahday dhiilladu
Markay dhabaqday waa kii shacbigu soo dhalaashadaye
Waataad dhadhaabtiyo budkiyo dhagaxa boobteene
Gobannimada waa tii dhagdhago dhaanto loo tumaye
Dharaartaana waad wada jirteed dhiiftu kululayde
Waa loo dhammaa maalmihii laysu dhaarsadaye
Hayeeshee ma sii dhugan caqligu teeda dhinac tiille
Dhiilladu halkay weeran tahay looma faal-dhigine
Waa tii la dhaawacay markay dhalatay guushiiye
Weligeed dhan baa qaawanaa dhidibadeediiye
Xaajadu intay dhowdahay dhaymo leedahaye
Shinkeedii markay dhaaftay bay keentay dhabandheebe
Dhab-darro uma tgoosine nabsigu wuu dharaarsadaye,
Dhacan baa la saaraa halkuu eel ka dhowdahaye
Markaasay dhurwaagiyo colkiyo dhawrta celisaa
Nin dhug lihiba wuu garanayaa suul dhabaalaha
Dhabbadaad u xaadheen ninkii soo dhus layn jiraye
Dhextaalkeeda goortuu hubsaday soo dhabacateeye
Dhalliilaha markuu sahansaduu meel ka soo dhacaye
Dhawaaq toosiyow baxay lugtii dhaaftay jeeniga
Waa kaas dhaqaaliyo hub iyo dhoof u soo helay
Dhuxul hoos ka nool iyo dabbaa soo dhabiib kici
Dhacadiidka xaajada gashiyo dhabano hayskeeda
Markii aan dhab deyey baan is idhi dhacanta sii saare
Af dhabaan-dhabkeedii haddana waan ku dhiiradaye
Dhanbaalkii digiintaan is idhi caawa yuu dhixine,
Dheehda rashiidow mar baan neefka loo dhigine
Magaceeda oo laba kordhaban yey dhawelantaa
Marka dhiilka lala hoos galay meelo dhugtaaye,
Ummadyahay dhabbaa loo hadlaa waa is dhigateene
Dulmigii lafaa dhuuxaybaad dib-u-dhar-dhaarteene
Ummad baad xaqeedii dhammaa dhababka saarteen
Gunaadkii naftii weli ma dhigin waase dhiig baxaye
Garaadkiinu waa dhaafsan yahay dhiilka buuxsamaye
Maantana waxaa idin dhex taal tii dib loo dhigaye
Caaway u dhowdahay haddaa dhugasho siisaane
Haddaan dhaymo loo helin xujada mooyi tii dhici.
Hadalkana nin yidhi waa dhigaa siidheh baa dilay
Inaan dhaabbadeeyaan rabaa dhawr kal dabadeed
Dhaxalkeeda nimankii lahaa way dhebaan-dhebi
Iyagaa dharaaraba intaan dhaafay sii odhan.
Dhillow yahaynku waa geed ka baxa dhuunta geed kale’e
Iminkuu dhabbada soo hayaa dhaankii reer Yurube
Nin kaastoo is dhoob-dhoobi jiray dhigaha loo laabye
Dheweraad hadday kala lahayd laysu soo dhuraye
Markii dhuuni loo rogay arlada dhoorku wada daalye
Dhalliinyaradu way dayriyeen dhalashadoodiiye
Waa taa ninkii dhowrsanaa qaad ku soo dhacaye
Waa taa dhabeeshii hiddaha dhaylo loo dubaye
Dhuuq-dhuuqlayaashii batiyo heen dhalaashuhu
Dheribay wada foortaa diidan dhaqankii
Dhaddigiyo labkeedii waqtigudhaal isugu keen
Ummaddii dhiraa kala lahayd ways dhex hurudda
Dheg dhegiyo lafaa dhuubtay iyo dhogor xumaantooda
Qaraamaad markay wada dhantaa dheehu doorasamay
Hadday dhoojo wada yeelatiyo dhiico iyo tuure
Haddii dhawrasaan lagu yiqiin dhimay hankeedii.
Dhibaatada xilkeedii horaa ugu dhabcaasheene
Maantana sidii dhagax dixeed hawgu sii dhegin
Inta shay la dhawrtiyo haddaan diinta kugu dhaarsho
Haddaan dhaar carriyo caaggan iyo dhaar cas kugu dhaarsho
Inta gabay dhaf leeyahay haddaan kaaga dhira fuulo
Haddaan dhaho haddaan dhigo haddaan weli dhiib-dhiibo
Anigoon wax kuu dhimin haddaan dhegaha kuu buuxsho
Dhaq-dhaqaaqa ma kaa iman karaa dhiillo lagu baajiyo.
Dhabtuun baa khalqigu diidayaa meesha dheer tegaye
Dhulgariirka waa laga baqaa waayo soo dhaxaye
La dhex joogi mayo arlada dheelmashow qorane
Qofba wuxuu dhigtaa baa u yaal dhiilka aakhiro
Ninkii dhiiri sheegtow is furo waa dhanaan tahaye
WABILAHI TOWFIIQ
Saleebaan Maxamuud Dhiidhi
Filed under: Uncategorized Tagged: | Somaliland
